|
|
Jeśli chcesz poznać lepiej swój kraj, to ta strona jest dla Ciebie! co miesiąc wraz z wydawnictwem Pascal prezentujemy nową trasę odkrywającą uroki Polski
Średniowieczne miasta i skalne grzyby
Ziemia kłodzka, oddzielona od Śląska i Czech pasmami Sudetów, leży przy południowo-zachodniej granicy Polski. Przez wieki współistniały tutaj różne tradycje i religie, osiedlali się Polacy, Niemcy, Czesi, Flamandowie, rozwijała się bogata kosmopolityczna kultura. Do dziś nad starymi miasteczkami i kurortami unosi się tchnienie frywolnego czeskiego baroku, niemieckiego porządku i solidności niderlandzkiego kupiectwa.
Do Kotliny Kłodzkiej warto przyjechać dla malowniczych widoków, średniowiecznych miasteczek, starych zamków, kościołów i opactw oraz nobliwych kurortów z zabytkowymi pijalniami wód. Są tu liczne górskie szlaki, trasy rowerowe i narciarskie. Można spenetrować korytarze kłodzkiej twierdzy, zapuścić się do średniowiecznej kopalni złota lub urzekającej Jaskini Niedźwiedziej. Liczne przejścia graniczne zachęcają do wizyt w Czechach.
Zaplecze turystyczne jest dobre. Pewne problemy z zakwaterowaniem mogą pojawić się w maju, miesiącu wycieczek szkolnych, lub podczas tzw. długich weekendów i świąt. Drogi są porządnie oznakowane, o dość dobrych nawierzchniach.
Koniecznie trzeba
Zdobyć forty w Srebrnej Górze, obejrzeć skalne grzyby i maczugi w Górach Stołowych, pogrążyć się w labiryntach twierdzy kłodzkiej, zwiedzić nietypowe muzea w Bystrzycy Kłodzkiej lub w Dusznikach, odwiedzić sanktuaria w Wambierzycach i w Bardzie, pospacerować po uroczych uliczkach Bystrzycy Kłodzkiej.
Atrakcje dla dzieci
Poszaleć w ekskluzywnym basenie w Lądku lub aquaparku w Kudowie Zdroju, w Jaskini Niedźwiedziej poszukać niedźwiedzia, poruszać się z figurkami ruchomej szopki w Pstrążnej lub Wambierzycach, nie dać się zmylić Błędnym Skałom, przejść przez labirynt korytarzy w Twierdzy Kłodzkiej, zjechać letnim torem saneczkowym w Polanicy, odwiedzić bajkowy świat w Międzygórzu.
| Pierwszy dzień / 9h |
Srebrna Góra (forty) Bardo (sanktuarium, ruchoma szopka, góra Kalwaria) Złoty Stok (Kopalnia Złota) Kłodzko (most, kościół parafialny, podziemna trasa turystyczna, twierdza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej) Lądek Zdrój (rynek, Zdrój) |
| Drugi dzień / 9h |
Kletno (Jaskinia Niedźwiedzia i kopalnie uranu) Bystrzyca Kłodzka (kościół, muzeum filumenistyczne) Polanica Zdrój Duszniki Zdrój (Muzeum Papiernictwa, kościół, park zdrojowy) Kudowa Zdrój (park zdrojowy lub wypad do Czech, Czermna: kaplica Czaszek, szopka; Pstrążna: skansen) Góry Stołowe (Droga Stu Zakrętów, wejście na Szczeliniec) Radków (rynek, zalew) Wambierzyce (sanktuarium) |
| Forty w Srebrnej Górze | 1-2 godz. |
Po obu stronach Przełęczy Srebrnej oddzielającej Góry Sowie od Bardzkich leży ukryta w lesie potężna twierdza. Zbudowano ją w latach 1765-1777 na rozkaz króla Prus Fryderyka II, aby zabezpieczyć pruskie panowanie na świeżo zdobytym Śląsku.
Założenie warowne składa się z głównego fortu Donżon położonego na skraju Gór Sowich, nieco skromniejszego Ostroga, fortu Rogowego (Harcerz) oraz całego wianuszka fortów pomocniczych rozciągniętych na dystansie 2 km. |
| Fort Donżon |
Donżon tworzą cztery połączone okrągłe bastejeo wysokości 30 i średnicy 60 m każda. Ceglane mury grubości 12 m (!) z zewnątrz są obłożone kamieniem. W 131 kazamatach przechowywano tysiące karabinów, były też pomieszczenia dla 400--osobowej załogi; podziemia skrywały trzymiesięczne zapasy żywności. Całość otaczała głęboka fosa, a na obsypanej ziemią koronie basteistały 44 działa.
Udostępnione jest wejście na zwieńczenie twierdzy (piękne widoki na góry i pogórze) oraz ciasne wnętrza, w których ścianki działowe mają grubość 2 m. Na dziedzińcu i szczycie mieści się wystawa dział z II wojny światowej (moździerze, haubice i in.).
Czerwonym szlakiem można też obejść twierdzę wokół fosy, co pozostawia niezatarte wrażenia i daje pojęcie o - graniczącym z obłędem - rozmachu pruskiego militaryzmu.
Dojazd: na Przełęcz Srebrną, gdzie jest parking, a stąd koło schroniska PTTK drogą do góry; czynne od rana do zmroku; wstęp 3,50 zł, ulgowy 2,50 zł. |
| Fort Ostróg |
Skromniejszy, pięcioboczny Ostróg jako jedyny wznosi się w Górach Bardzkich. W okresie Wiosny Ludów więziono w nim uczestników ruchu Młode Niemcy, a po 1939 r. przetrzymywano stu polskich oficerów, m.in. dowódcę armii Lublin gen. T. Piskora i dowódcę Polskiej Marynarki Wojennej kontradmirała J. Unruga. Dzisiaj fort zaludniają latem harcerze. Studnia koło garkuchni ma 84 m głębokości, czyli tyle co 24 piętra.
W podziemiach urządzono skromną, ale ciekawą wystawę pamiątek z oflagu VIII B. Z oddziału oflagu mieszczącego się w forcie Harcerz 5 maja 1940 r. przez własnoręcznie wykuty otwór zdołało zbiec dziesięciu polskich oficerów.
Po przeciwnej niż Donżon stronie przełęczy; dojście 10 min; czynny w lecie, w czasie pobytu gospodarujących tam harcerzy; wstęp 1,50 zł, ulgowy 1 zł. |
| Bardo |
Malutkie 900-letnie Bardo żyje w cieniu przeszłości. Do niedawna były tu dwa grodziska z czasów Bolesława Chrobrego, które niegdyś strzegły strategicznego przejścia przez pasma Sudetów na południe, do Kotliny Kłodzkiej. Niestety, jedno zmyła Nysa Kłodzka, pozostało drugie, w ogrodzie zajazdu Pod Złotym Smokiem. Dolne partie kamienic pochodzą z epoki wczesnego średniowiecza; kamienny XVI-wieczny most przebudowano w XIX w.
|
| Sanktuarium MB Bardzkiej i zespół pocysterski | 30 min |
Barokowa, z zewnątrz bardzo surowa bazylika kryje posążek Matki Boskiej Bardzkiej z XII w., najstarszy na Śląsku. Wokół tej cudownej figurki, sprowadzonej w 1189 r. przez joannitów, szybko zaczęło się koncentrować życie miasta. Bardo stało się międzynarodowym ośrodkiem pielgrzymkowym, odwiedzanym przez 200 tysięcy pątników rocznie. Dziś główne uroczystości maryjne odbywają się w pierwszą niedzielę lipca, 15 sierpnia i w pierwszą niedzielę września.
W jasnym wnętrzu bazyliki, oprócz otoczonej wotami romańskiej figurki Madonny umieszczonej za kratą głównego ołtarza, warte uwagi są organy z 3,5 tys. piszczałek i rokokowym prospektem W. Hartmanna oraz nadnaturalnej wielkości posągi św. św. Barbary i Walentego przy pierwszej parze filarów.
Do najcenniejszych eksponatów Muzeum Sakralnego w przyległym klasztorze należą gotyckie tryptyki ołtarzowe oraz obraz z pracowni Cranacha - Święty Hieronim.
W przyziemiu kościoła (wejście na zewnątrz) działa ruchoma szopka - dość kiczowata, ale zabawna, bo "nadążająca za duchem czasów".
Bazylika stoi w środku miasteczka; dojazd do centrum przez kamienny most na Nysie; przed bramą bazyliki jest parking. |
| Góra Kalwaria | 1 godz. 30 min |
Pod szczytem widać wysokie urwisko z krzyżem, efekt gigantycznego osuwiska z 1598 r., gdy zatamowana Nysa Kłodzka zalała część Barda. Górę oplatają trzy stare drogi krzyżowe: polska, czeska i niemiecka, a na jej wierzchołku stoi XVII-wieczna Górska Kaplica. Prowadzi tam niebieski szlak znad brzegu Nysy (45 min). Na początku trasy, tuż przed Źródełkiem Matki Boskiej (kapliczka ze źródłem), odbija w lewo boczna dróżka do odsłoniętych ruin rycerskiego zameczku z XIV w., o którym żadne bliższe informacje się nie zachowały.
Góra wznosi się nad Bardem, po przeciwnej stronie Nysy; do początku drogi krzyżowej (i szlaku niebieskiego) można dotrzeć, przechodząc za stację PKP.
|
| Podziemna trasa turystyczna Kopalni Złota w Złotym Stoku | 2 godz. |
Opłata obejmuje zwiedzanie z przewodnikiem ekspozycji w sztolni Gertruda, zabawnej kolekcji tablic BHP i sztolni Czarnej. Do sztolni Czarnej z podziemną rzeczką i iluminowanym 8-metrowym wodospadem schodzi się po stalowych schodach aż osiem pięter w dół. Za dodatkową opłatą (10 zł) można przepłynąć łódką fragment zatopionego korytarza. Na miejscu jest barek, miejsca noclegowe, nieduże muzeum minerałów (wstęp 3 zł) i sklepik z drobinami złota w fiolkach.
W początkowych komorach sztolni Gertruda są prezentowane dawne mapy, minerały i piece pozostałe po eksploatacji rud złota, która rozpoczęła się tu w XII w.
Latem przy kopalni organizuje się dla turystów dodatkowe atrakcje, m.in. płukanie złota, bicie monet i jazdę konną.
Kopalnia Złota, ul. Złota 7, tel. 0748175508, www.kopalniazlota.pl; dojazd: w bok od szosy Złoty Stok-Paczków (są drogowskazy); IV-X codz. 9.00-18.00 (wejście co 15 min, ostatnie o 17.30), XI-15 I codz. 10.00-16.00 (wejście co 45 min, ostatnie o 15.30), 16 I-III codz. 9.00-16.00 (wejście co 45 min, ostatnie o 16.00). Wstęp 10 zł, ulgowy 7 zł. |
| Kłodzko |
Spacerując po kłodzkiej starówce między rzędami kamienic ozdobionych renesansowymi detalami, co krok dostrzega się małe arcydzieła sztuki kamieniarskiej: gryf, portal strzeżony przez smoki, personifikacje cnót, figurkę św. Katarzyny czy wyglądającą zza rogu kamienną św. Barbarę.
Wjeżdżając od strony Nowej Rudy i Wałbrzycha, najlepiej skorzystać z dużego całodobowego parkingu strzeżonego, położonego blisko centrum, przy ul. Noworudzkiej 1. Wjeżdżając z innej strony, trzeba podążać za drogowskazami na Wałbrzych i Świdnicę i na drugim z dużych skrzyżowań skręcić w prawo. |
| Most gotycki |
Most z XIV w. ozdabiają XVII- i XVIII-wieczne figury świętych, w sześciu grupach, z Janem Nepomucenem i Wacławem na czele. Konstrukcji nie zdołała uszkodzić nawet powódź z 1997 r., która zniszczyła sąsiednią Wyspę Piaskową.
Przerzucony nad odnogą Nysy Kłodzkiej, łączy Wyspę Piaskową ze staromiejskim rynkiem. To najkrótsza droga do rynku z dworca PKS i PKP (Kłodzko Miasto). |
| Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP | 15 min |
 fot. Ireneusz Dziugieł Gotycka kamienna świątynia powstała w XIV w. dzięki fundacji Arnoszta z Pardubic, kłodzczanina, pierwszego arcybiskupa Pragi. W XVII w. kościół trafił w ręce jezuitów, którzy zmienili wystrój i wyposażenie na barokowe. Obchodząc kamienne mury, warto się przyjrzeć średniowiecznym detalom rzeźbiarskim i ekspresyjnemu posągowi Jezusa na filarze od strony podwórka. Wnętrze urzeka bogactwem rzeźbionych świętych, rozlokowanych od posadzki po ozdobne sklepienie z XVII w. Duże wrażenie robią monumentalne ławy, konfesjonały i ambona dłuta Michała Klahra z Lądka, największego rzeźbiarza barokowego ziemi kłodzkiej. W lewej nawie znajduje się bardzo cenny dla czeskiej historii zabytek, tumba Arnoszta z Pardubic.
Przy prawej nawie, w kaplicy ozdobionej XV-wiecznymi freskami, stoi jedna z najpiękniejszych gotyckich rzeźb w Polsce, Madonna z czyżykiem. Freski w tej i w sąsiedniej kaplicy mają doskonale zachowane kolory, a ich tematyka jest bardzo interesująca.
W witrażu ołtarza głównego błyszczy czerwony krzyż. Był to pierwszy symbol Zakonu Rycerzy Szpitala św. Jana w Jerozolimie, czyli joannitów. Ponieważ identycznego używali templariusze, joannici wybrali ostatecznie krzyż równoramienny, którym się do dziś posługują jako kawalerowie maltańscy.
W pobliżu centrum Starego Miasta, poniżej rynku, przy pl. Kościelnym; dojście uliczkami z rynku lub nabrzeżem Nysy-Młynówki od mostu. |
|
| Podziemna trasa turystyczna | 30 min |
Powstała w wyniku interwencyjnych robót górniczych w latach 70. XX w., gdy ciągnące się pod miastem (także pod starówką) lochy groziły zawaleniem. Tworzy ją ciąg wyremontowanych i połączonych kupieckich piwnic średniowiecznych. Trasę pokonuje się samodzielnie. Dreszczyku emocji dostarczają oświetlone upiornym czerwonym blaskiem narzędzia tortur (prawdziwe), ich makiety i kościotrupy (niesprawdzone), umieszczone we wnękach i niszach.
Wejście poniżej kościoła Wniebowzięcia NMP, przy ul. Zawiszy Czarnego, wyjście u stóp twierdzy; czynna cały rok, V-X 9.00-17.00, XI-IV 10.00-15.00; wstęp 6 zł, ulgowy 4 zł. |
|
| Twierdza | 1 godz.-1 godz. 30 min |
Na skalistym wzgórzu powyżej rynku wznosi się imponująca budowla. Pierwszy gród z czasów Mieszka I, należący do rodu Sławnikowiców, został w średniowieczu zastąpiony zamkiem, rozbudowanym przez hrabiów kłodzkich. Na jego gruzach Prusacy wznieśli i częściowo wykuli w skale fortecę - część systemu obrony Śląska ciągnącego się od Świdnicy po Nysę i Racibórz. W XIX w. służyła jako więzienie, a w czasie II wojny światowej mieściła się w niej fabryka AEG produkująca m.in. podzespoły do niemieckich łodzi podwodnych.
Podczas wojny, po zerwaniu przez Finlandię przymierza z III Rzeszą, mordowano tu fińskich żołnierzy, byłych sojuszników. Do tych wydarzeń nawiązuje przejmujący pomnik w mauzoleum (wewnątrz bastionu pod tarasem widokowym).
Do zwiedzania udostępniono 1/3 fortecy: labirynt, czyli podziemne chodniki minerskie (nisko!) o długości szacowanej na 44 km (zwiedza się oczywiście tylko fragment), trzy dziedzińce i taras, z którego widać wszystkie okoliczne pasma górskie.
Ekspozycja muzealna w pomieszczeniach przy pierwszym dziedzińcu prezentuje dzieje zamku, twierdzy i sławnych ucieczek. Przy drugim dziedzińcu, koło mauzoleum, mieści się wystawa szkła, kawiarenka i taras widokowy.
Przy trzecim dziedzińcu, u wejścia do labiryntów (oddzielny bilet, 20 min), działa ścianka wspinaczkowa i bar.
Twierdza czynna cały rok, tel. 0748673468; V-X codz. 9.00-18.00, XI-IV codz. 9.00-16.00; wstęp: twierdza 6 zł, ulgowy 4 zł; labirynty (9.00-16.00) z przewodnikiem 6 zł, ulgowy 4 zł |
| Muzeum Ziemi Kłodzkiej | 30 min |
Jedno z ciekawszych dolnośląskich muzeów usytuowane jest w dawnym konwikcie jezuickim. Ekspozycja ukazuje historię Kłodzka, wytwory miejscowego rzemiosła i szkło artystyczne.
Muzeum Ziemi Kłodzkiej, ul. Łukasiewicza 4, tel. 0748673570; śr.-pt. 10.00-16.00, sb. i nd. 11.00-17.00; wstęp 5 zł, ulgowy 3 zł, nd. bezpł.; po zejściu z twierdzy do rynku należy się udać w prawo. |
| Lądek Zdrój |
Związane z handlową solną drogą miasto powstało nad Białą Lądecką już w XIII w. W początkowym okresie podlegało zwie-
rzchności pobliskiej siedziby feudalnej - zamku Karpień. O dawnej świetności Lądka świadczy jego wspaniała starówka. Największą sławę przyniósł mu jednak nie handel czy rzemiosło, lecz źródła wód mineralnych, dzięki którym rozwinął się imponujący kurort, tradycyjnie oddzielony od właściwego miasta.
Zbliżając się do Lądka, należy zjechać z obwodnicy omijającej miasto i Zdrój za drogowskazem "miasto" w lewo lub dalej - "Zdrój" w lewo. Niewielkie zwarte miasto oddziela od Zdroju długa ul. Kościuszki, biegnąca brzegiem Białej Lądeckiej. Zdrój jest strefą ograniczonego ruchu kołowego. Obok położonego tuż nad Białą rynku przebiega rzadko uczęszczana trasa samochodowa przez góry do Złotego Stoku. |
| Rynek | 20 min |
Niedawno odnowiony renesansowy rynek należy do najpiękniejszych na Śląsku. Na placu znajduje się wspaniała grupa wotywna dłuta Michała Klahra.
Renesansowe i barokowe kamienice są oznaczone godłami: kaduceusz symbolizuje kupca, a ponieważ w tej profesji potrzeba szczęścia, wyżej umieszczono Oko Opatrzności (nr 4). Klahr miał pracownię przy rynku, a mieszkał w budynku pod nr. 1, gdzie na fasadzie umieścił rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem. Kocioł ze wstęgą i datą 1323 r. nawiązuje do wspaniałych tradycji piwowarskich (nr 8), a podobizny pary cesarskiej oznaczały dobre koneksje (nr 7).
Całości dopełnia neorenesansowy ratusz i średniowieczny pręgierz. Między rynkiem a Zdrojem przerzucony jest późnogotycki kamienny most św. Jana. Chroni go wyrzeźbiony przez Klahra św. Jan Nepomucen, opiekun mostów. |
| Zdrój | 30 min |
Lądecki Zdrój uchodzi za najstarszy w Polsce. Uzdrowisko - jakkolwiek nie tak wymuskane, jak inne zdroje ziemi kłodzkiej - należy z pewnością do najładniejszych w kraju.
Firmowym zabytkiem kurortu jest zakład przyrodoleczniczy Wojciech, barokowy XVII-wieczny budynek kąpielowy, wieńczący ozdobiony fontannami, kępami azalii i magnolii skwer. Po niedawnym odrestaurowaniu szczególnie wspaniale prezentują się wnętrza.
Na parterze zakładu funkcjonuje basen wykładany kolorowymi marmurami, nakryty zdobioną kopułą. Na piętrze (wjazd windą) mieści się pijalnia wód.
Będąc w zdrojowej części Lądka, koniecznie trzeba zajrzeć do górskiego ogrodu botanicznego. Na obszarze 2 ha występuje 150 gatunków roślin. W gęstwinie mniej lub bardziej egzotycznych drzew wiją się wąskie ścieżynki, szumi strumyczek, pachnie pobliski bór, a ławeczki zapraszają do odpoczynku.
Dojazd ul. Kościuszki; obowiązują ograniczenia w ruchu, ale kłopotów z parkowaniem nie ma. Zakład przyrodoleczniczy Wojciech jest usytuowany w centralnej, reprezentacyjnej części Zdroju; od postoju taksówek którąkolwiek uliczką w górę. Pijalnia 8.00-18.00; wstęp 1 zł. Basen czynny w weekendy od V do X, wstęp 15 zł, ulgowy 6 zł. |
| Jaskinia Niedźwiedzia i kopalnie uranu koło Kletna | 1 godz. |
Jaskinia Niedźwiedzia, słusznie uważana za najpiękniejszą w Polsce, ma wielkie bogactwo form naciekowych i podziemne strumienie. Znane są trzy kilometry korytarzy, a wiadomo, że istnieją jeszcze nieodkryte partie. Dodatkową atrakcją niezwykłego miejsca są kości (i zrekonstruowany szkielet) niedźwiedzia jaskiniowego, od którego jaskinia wzięła nazwę.
Od niedawna Kletno może się pochwalić drugą ciekawą atrakcją - podziemną trasą turystyczną "Nieczynne Kopalnie Uranu". Wejście znajduje się niedaleko jaskini (są strzałki). Warto zajrzeć także do niewielkiego Muzeum Ziemi, gdzie prezentowane są minerały i skamieniałości (m.in. gniazdo jaj dinozaura).
Dojazd do jaskini na parking strzeżony, stamtąd piechotą 20 min; z parkingu do jaskini kursują
bryczki i meleksy, 20 zł za kurs dla 4 os.; otwarta (z wyj. pn. i czw.) V-VIII 9.00-16.40, II-IV i IX-XI 10.00-17.40; wstęp 18, ulgowy 13 zł (po sezonie taniej). Rezerwacja konieczna, dla grup w sezonie nawet kilka miesięcy wcześniej, tel. 0748141250, www.jaskinia.pl; wewnątrz panuje temperatura +6°C.
Trasa czynna II-XI 9.00-17.00; zwiedzanie (z przewodnikiem) zajmuje 30 min; wstęp 7 zł, ulgowy 5 zł. Muzeum, tel. 0713543152, codz. 9.00-18.00, wstęp 5 zł, ulgowy 3 zł. |
| Bystrzyca Kłodzka |
Mury otaczające to ładne zabytkowe miasto trwają od XIV w. Warto zwrócić uwagę na dwie baszty i bramę wodną (pn.-pt. 9.00-17.00, w weekendy krócej). Na renesansowym rynku stoi ratusz i kolumna wotywna, a renesansowe kamienice zachowały gdzieniegdzie oryginalną kamieniarkę. Miasto można zwiedzić, posiłkując się tablicami trasy turystycznej. |
| Kościół parafialny św. Michała Archanioła | 20 min |
Wzniesiony w 1260 r. wczesnogotycki kościół o nieregularnej bryle jest bodaj najstarszą świątynią na ziemi kłodzkiej. W surowym wnętrzu, pierwotnie romańskim, a potem przebudowanym w stylu gotyckim, warto się przyjrzeć przepięknej rzeźbie Madonny z Dzieciątkiem z XV w. oraz kamiennej chrzcielnicy z XVI w. z orłem piastowskim. |
| Muzeum filumenistyczne | 30 min |
W byłym kościele ewangelickim na Małym Rynku mieści się unikatowa ekspozycja poświęcona dziejom niecenia ognia. Prezentuje najdziwniejsze zapalniczki i krzesiwa oraz 500 tys. etykiet zapałczanych. Bystrzyca od blisko 150 lat jest stolicą przemysłu zapałczanego. W muzeum kupuje się również bilety do niewielkiej podziemnej trasy turystycznej (drogę wskażą pracownicy).
Muzeum, Mały Rynek 1, tel. 0748110637, wt.-nd. 8.00-16.00.
Nieopodal Małego Rynku (przy ul. Okrzei) stoi średniowieczna baszta Kłodzka, na której jest świetny punkt widokowy na miasto i Góry Bystrzyckie; baszta czynna pn.-pt. 9.00-17.00, sb. 9.00-15.00, nd. 10.00-14.00. |
| Polanica Zdrój |
Najmłodszy i najbardziej "wiejski" z kłodzkich kurortów. Rozwój Polanicy nastąpił w latach 30. XX w., gdy kurort upodobali sobie hitlerowcy. Polanica zajęła wtedy czołową pozycję wśród kłodzkich uzdrowisk.
Wzdłuż Bystrzycy Dusznickiej prowadzi elegancka promenada zwana deptakiem, obstawiona kawiarniami i barami, docierająca do parku zdrojowego z palmami i egzotycznymi drzewami. W pijalni działa niewielkie Muzeum Kamieni Szlachetnych (10.00-18.00). Drugą placówką muzealną w Polanicy jest Muzeum Misyjne w dzielnicy Sokołówka (ul. Reymonta 1) z kolekcją zgromadzonych przez oo. sercanów pamiątek z misji. W uzdrowisku działa mnóstwo pensjonatów, kawiarni i restauracji.
Najnowszą atrakcją jest sztuczna rynna saneczkowa (w południowej części miasta). |
| Duszniki Zdrój |
Przy wjeździe do Dusznik drogą E67 Wrocław-Praga widać z lewej strony charakterystyczny XVII-wieczny młyn papierniczy o schodkowych, krytych gontem dachach. |
| Muzeum Papiernictwa | 45 min |
Muzeum w unikatowym barokowym młynie z 1605 r. prezentuje dzieje i technikę wytwarzania papieru oraz sposoby produkcji.
Ul. Kłodzka 42, tel. 0748669248, V-X codz. 9.00-17.00, XI-IV wt.-nd. 9.00-15.00, wstęp 6 zł, ulgowy 4 zł; dodatkowo sprzedaż papieru czerpanego. |
| Kościół św. św. Piotra i Pawła | 20 min |
Wnętrze barokowej świątyni kryje efektowną ambonę w kształcie wieloryba z rozdziawioną purpurową paszczą (rzeźby Ignacego Klahra, syna Michała). W nawie bocznej warto spojrzeć na oryginalny pozłacany barokowy ołtarz Czternastu Orędowników z około 1720 r.
Ul. Kłodzka 15; ulica prowadzi dalej do urokliwego rynku, który otaczają zabytkowe kamienice o barokowych elewacjach. |
| Park zdrojowy | 30 min |
W oddalonym od centrum parku, do którego można dojść wzdłuż Bystrzycy ul. Zdrojową, tryska fontanna ze słupem wody o wysokości 40 m.
Nieopodal stoi niewielki budynek, tzw. dworek Chopina, gdzie w pierwszej połowie sierpnia odbywa się słynny Festiwal Chopinowski.
Fontanna jest iluminowana. Pokazy odbywają się we wszystkie dni wolne od pracy od V do IX w następujących godzinach: V - 21.30, VI - 21.45, VII - 22.00, VIII - 21.45, IX - 20.30. |
| Kudowa Zdrój | 2 godz. |
Duże uzdrowisko z kilkoma wsiami włączonymi w jego obszar, szczycące się najłagodniejszym klimatem w Polsce, skłania się ku Czechom: leży już po drugiej stronie łańcucha Sudetów, na Wyżynie Czeskiej, zaledwie 110 km od Pragi.
Lecznicze właściwości wód mineralnych w Polanicy poznano w XVII w., ale pierwsze budynki zdrojowe powstały w połowie XIX w. Ze stylowej pijalni wód korzystają turyści oraz osoby ze schorzeniami układów pokarmowego, krążenia i dróg oddechowych.
Samochód najlepiej zostawić na strzeżonym parkingu przy ul. Granicznej - lewa przecznica
ul. Zdrojowej. |
| Park zdrojowy | 1 godz. 30 min |
U zbiegu ulic Zdrojowej, Granicznej i 1 Maja jest położony XVIII-wieczny park zdrojowy. W zabytkowej pijalni można skosztować szczaw żelazistych, a w parku obejrzeć egzotyczne drzewa, ewentualnie wpaść na koncert do Sali Koncertowej czy popluskać się w pobliskim aquaparku.
Przy wejściu do parku, wzdłuż ul. 1 Maja, funkcjonuje wiele lokali gastronomicznych oraz biur rezerwacji noclegów i zabiegów.
W czerwcu odbywa się tu Festiwal Moniuszkowski, a przez całe lato - najróżniejsze imprezy rozrywkowe. |
| Kaplica Czaszek w Czermnej | 20 min |
Kości dekorujące osobliwą kaplicę Czaszek to pozostałość wojen religijnych i pomorów w XVII i XVIII w. oraz wieloletnich "prac wykopaliskowych" prowadzonych w XVIII w. przez miejscowego proboszcza Wenzela Tomaschka. Obok kaplicy stoi pomnik z trójjęzycznym napisem: "Ofiarom wojen ku upamiętnieniu, a żywym ku przestrodze 1914". Kaplica w Czermnej to jedno z zaledwie kilku takich miejsc w Europie (obok Rzymu i Kutnej Hory).
Dojazd ul. Graniczną do Kudowy Czermnej; ul. Kościuszki 12, 9.30-13.00 i 14.00-17.30; wstęp 3 zł, ulgowy 2 zł; przy parkingu restauracja i WC. |
| Ruchoma szopka w Czermnej | 15 min |
Szopka mieści się w domu wnuków twórcy dzieła, F. Stepana. Składa się z 250 poruszanych elektrycznie figurek, a przedstawia miasto i okolice pełne zapracowanych postaci.
Kudowa Czermna, ul. Kościuszki 101, czynna przez cały dzień; wolne datki. |
| Skansen w Pstrążnej | 45 min |
 fot. Maciej Rawluk/ga.com.pl Skansen chroni przykłady drewnianego budownictwa ludowego, zebrane z całej Kotliny Kłodzkiej. Kasa mieści się w kuźni. Obejrzeć można chaty sudeckie z pełnym wyposażeniem: meblami, pościelą i sprzętami gospodarczymi.
Co drugą niedzielę o godz. 15.00 odbywa się pieczenie chleba tradycyjnym sposobem, połączone z wyrobem masła i maślanki, po czym następuje degustacja dla zwiedzających: bez ograniczeń, wolne datki.
Na końcu wsi Pstrążna, stanowiącej administracyjnie część Kudowy; tel. 0748662843, V-XI 10.00-18.00, poza sezonem do 16.00 z wyj. pn., wstęp 4 zł, ulgowy 2 zł. |
| Góry Stołowe |
 fot. Renata i Marek Kosińscy Góry Stołowe to jedyne w Polsce góry płytowe zbudowane ze spękanych, ułożonych piętrowo warstw piaskowca - wypiętrzonego dna dawnego morza. Warstwy te na skutek trwającej miliony lat erozji utworzyły niepowtarzalny bajkowy krajobraz. Na płaskowyżach dominują odosobnione masywy ostańcowe, podcięte na brzegach pionowymi ścianami. Szczyty, stoki i lasy są udekorowane skałkami w kształcie grzybów, iglic i bram. Większą część obszaru zajmuje utworzony w 1993 r. park narodowy.
Góry Stołowe przecina Droga Stu Zakrętów Radków-Kudowa, nad którą zwieszają się skalne filary o wysokości 30-40 m. Z położonego w centrum gór Karłowa można dotrzeć na Szczeliniec i Błędne Skały. Radków i pobliskie Wambierzyce leżą u stóp północnych zboczy. |
| Szczeliniec Wielki | 1 godz. 30 min |
Płaski jak stół wierzchołek jest pokryty skalnym labiryntem, który stanowi rezerwat przyrody. Przebycie krętej drogi wśród głębokich na kilkanaście metrów szczelin to bardzo emocjonujące przeżycie. W pobliżu wejścia na teren rezerwatu są tarasy widokowe i kawiarnia PTTK.
Dojście: z Karłowa 1 godz. |
| Radków | 30 min |
Radkowski ryneczek zachwyca kamienicami z XVI w., ratuszem, lipą, pod którą Goethe świętował urodziny, i atmosferą spokoju. Można tu przysiąść na tarasie niezłej restauracji.
(l)Jednak Radków to przede wszystkim zalew, nad którym działa świetny ośrodek wypoczynkowy; jego atuty to doskonała infrastruktura, przepiękne widoki i brak tłumów.
Samochód można zaparkować na rynku. |
| Sanktuarium w Wambierzycach | 1-3 godz. |
Wambierzyce to ważne sanktuarium maryjne na Dolnym Śląsku, zwane "Kłodzką Jerozolimą". XVIII-wieczną świątynię przepełniają barokowe figury i zdobienia. Malutki posążek Matki Boskiej Wambierzyckiej - obiekt czci wiernych z Polski i Czech - jest umieszczony w ołtarzu.
Rozplanowanie wsi nawiązuje do topografii Jerozolimy i miejsc znanych z Ziemi Świętej - jest wzgórze Syjon, góra Synaj, Tabor, Horeb i Golgota, potok Cedron i sadzawka Siloe, nad ulicami wznoszą się Bramy Jerozolimskie, obok sadzawki stoi Pałac Heroda z malowanymi posągami.
Wielkie schody prowadzą na osobliwą kalwarię z 79 stacjami.
Nieopodal centrum mieści się sławna zabytkowa szopka z 800 figurkami (300 w ruchu), dzieło miejscowego cieśli Wittiga.
Sanktuarium wznosi się w centrum miejscowości; z parkowaniem nie ma problemów.
Szopka, ul. Objazdowa 6, tel. 0748719197, czynna V-VIII wt.-nd. 9.00-18.00, IX-IV wt.-nd. 10.00-13.00 i 14.00-15.00, wstęp 4 zł, ulgowy 2 zł. |
Informacje praktyczne
| Informacja turystyczna |
| Bardo |
- Najwięcej informacji można znaleźć na stronie www.bardo.prv.pl.
|
| Bystrzyca Kłodzka |
- Informacja turystyczna, ul. Rycerska 20 (pomiędzy Małym Rynkiem a Basztą Rycerską, przy Muzeum Filumenistycznym), tel. 0748113731.
|
| Duszniki Zdrój |
- Biuro Promocji Miasta, Rynek 9, tel. 0748669413, pn.-pt. 9.00-17.00, sb. 10.00-14.00, w sezonie letnim dodatkowo nd. 10.00-14.00.
|
| Kłodzko |
- Informacja turystyczna, pl. Chrobrego 1, tel. 0748677007; profesjonalna informacja o regionie, atrakcjach i noclegach na całej ziemi kłodzkiej. Kudowa Zdrój
- Centrum Informacji Turystycznej, ul. Zdrojowa 44, tel. 0748661387, V-IX pn.-pt. 8.00-20.00, sb. 8.00-18.00, nd. 9.00-17.00, X-III pn.-pt. 9.00-17.00, sb. 9.00-15.00; także sprzedaż map.
|
| Lądek Zdrój |
- Gminne Centrum Informacji, ul. Strażacka 3 (uliczka za rynkiem, idąc w stronę Zdroju, z rynku prowadzą wyraźne drogowskazy), tel. 0748146473.
- Punkt informacji turystycznej PTTK, ul. Kościuszki 44, tel. 0748146255, fax 8148450, 9.30-16.00.
|
| Polanica Zdrój |
- Informacja turystyczna, ul. Zdrojowa 13, tel. 0748682444, pn.-pt. 9.00-17.00, sb. i nd. 9.30-13.30.
|
| Radków |
- Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 17, tel. /fax 0748712270. Szczytna koło Polanicy
- Gminne Centrum Informacji i Promocji, ul. Wolności 1, tel. /fax 0748684580, 0748683333.
|
| Restauracje |
| Bardo |
- Pod Złotym Lwem, ul. Główna 19, 10.00-22.00; przyjemny lokal w hoteliku naprzeciw sanktuarium; ceny przystępne.
|
| Bystrzyca Kłodzka |
- Regionalna, pl. Wolności 5, 10.00-22.00; 60 miejsc, w stylu retro; ceny umiarkowane.
Duszniki Zdrój
- Erato, ul. Wojska Polskiego 4c, 10.00-21.00; przy wjeździe do miasta; miły lokal z dobrym jedzeniem; dla niepalących.
- Jędruś, ul. Kłodzka 36 (na tyłach rynku), 10.00-21.00; schludny lokalik z niewyszukanymi, ale solidnymi i niedrogimi posiłkami.
|
| Kłodzko |
- Pizzeria Romano, pl. Chrobrego 1, 10.00-22.00; smacznie i niedrogo.
- W Ratuszu, pl. Chrobrego 3, 12.00-22.00; oryginalne potrawy; elegancko; ceny umiarkowane.
Kudowa Zdrój
- Zdrojowa, róg Słonecznej i Zdrojowej, 11.00-23.00; duży lokal z dwoma salami; bez ekstrawagancji, ale smacznie i tanio.
|
| Lądek Zdrój |
- Lido, ul. Kościuszki 23a, 8.00-22.00 (i dłużej); tanio i smacznie.
- Polska Chata, ul. Kościuszki 5, 10.00-22.00; piwo i pstrąg na tarasie nad Białą, wewnątrz duży wybór potraw tradycyjnej kuchni polskiej; tanio.
|
| Radków |
- Staromiejska, Rynek 4, 11.00-24.00; wystrój przyjemny, jedzenie dobre.
|
| Kawiarnie, bary i puby |
| Kłodzko |
- Pub U Sławnika, ul. Zawiszy Czarnego,
przy trasie podziemnej, czynny od 11.00; niskie klimatyzowane sale; atmosfera czeskiej piwiarni.
Lądek Zdrój
- Mini, ul. Konopnickiej 1a, 14.00-20.00; maleńka młodzieżowa knajpka.
- Piekiełko, cukiernia (na górze) i kawiarnia (w przyziemiu), przy Domu Zdrojowym; 14.00-23.00; lody i wymyślne ciastka.
|
| Radków |
- Bar Pod Kotwicą, nad zalewem, VI-IX 10.00-24.00; sb. i nd. dyskoteki do rana; taras nad wodą.
|
| Noclegi |
| Bardo |
- Zajazd Pod Złotym Lwem, ul. Główna 19, tel. 0748171387; obszerny dawny zajazd naprzeciwko bazyliki, na podwórzu grodzisko z czasów Chrobrego; pokoje 2- i 3-os.; czysto, rodzinnie; przyjemna restauracja.
Bielice koło Stronia Śląskiego
- Chatka Trapera, Bielice 2a, tel. 0748142712; komfortowy domek dla kilku osób.
- Dom Gościnny u Majów, Bielice 5a, tel. 0748142720; w sercu najbardziej dzikiej części Sudetów i Gór Bialskich; przytulne i gustowne pokoje 2-6-os. w drewnie, z łazienkami i antresolami; możliwość wyżywienia; kuchnia do dyspozycji gości.
|
| Duszniki Zdrój |
- Pensjonat Margarita, ul. Graniczna 55/56, tel. /fax 0748669315; dwa budynki w zacisznej dzielnicy; niezły standard; domowa kuchnia.
- OW Blachownia, ul. Wojska Polskiego 51, tel. 0748669326; ośrodek w dawnym majątku Mendelssohnów w zielonej dolinie Bystrzycy Dusznickiej.
|
| Karłów |
- Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy PZU SA, Karłów 10, tel. /fax 0748712169; luksusowe pokoje 1- i 2-os. z łazienkami i telefonami; stołówka, sauna, siłownia.
|
| Kłodzko |
- Motel Korona, ul. Noworudzka 1, tel. 0748673737; pokoje 2-os. z łazienkami, TV i telefonami; restauracja; zalecana rezerwacja.
|
| Kudowa |
- OWS Gwarek, ul. Słowackiego 10, tel. 0748661890, fax 0748661891; luksusowy wieżowiec z małą palmiarnią; pokoje 1- i 3-os. z łazienkami i apartamenty.
|
| Lądek Zdrój |
- Lido, ul. Kościuszki 23a, tel. 0748147165; niewielki, ale komfortowy hotel; pokoje 2- i 4-os. z łazienkami i balkonami; restauracja.
- Geovita nad Potokiem, ul. Graniczna 14, tel. 0748146439; wielkie i luksusowe Centrum Konferencyjno-Rehabilitacyjne; pokoje 1- i 2-os. z łazienkami, TV, lodówkami i telefonami; restauracja, kawiarnia, siłownia, sauna, wypożyczalnia sprzętu sportowego.
- Centralna Recepcja Domów FWP, ul. Paderewskiego 5, tel. 0748146272.
|
| Międzygórze |
- Krokus, ul. Wojska Polskiego 20, tel. 0748135101; sympatyczny pensjonat usytuowany powyżej wsi.
|
| Polanica Zdrój |
- Sana, ul. Górska 2, tel. 0748680730-1; hotel z bezpłatnym dla gości krytym basenem; sauna, korty tenisowe.
|
| Radków |
- Ośrodek Wypoczynkowy, ul. Kolonia Leśna 1, tel. /fax 0748712873; luksusowy obiekt nad zalewem; pokoje 1-4-os., domki; restauracja, kawiarnia, sauna, siłownia.
|
| Srebrna Góra |
- Ośrodek Szkolenia Sportowego, ul. Krótka 1, tel. 0748180434; 50 miejsc, stołówka. Koniuszy, ul. Kolejowa 13, tel. 0748180570; pokoje 1- i 2-os. z łazienkami, apartamenty; sauna, siłownia, restauracja w dawnej stajni z kolumnami z piaskowca; obok pub Stodoła z kominkiem, dobrą pizzą z pieca i trunkami.
|
| Schroniska |
- Górska Baza Noclegowa, Batorów 6, koło Szczytnej w Górach Stołowych, tel. 0748683359.
- Na Iglicznej, koło Międzygórza, obok sanktuarium MB, tel. 0748135118; coraz ładniejsze, prywatne schronisko.
- PTTK Centrum Turystyki Niekonwencjonalnej, Srebrna Góra, tel. 0748180088; niedaleko fortów; wspinaczka, jazda konna, zjazdy z mostu na linie (30 m), imprezy integracyjne.
- PTTK Orlica, Zieleniec 68, tel. 0748660227; zajmuje dwa budynki obok wyciągów; restauracja.
- PTTK Pasterka, Pasterka koło Karłowa, tel. 0748712219; w sercu parku narodowego.
- PTTK Pod Muflonem, Duszniki Zdrój, ul. Górska, tel. 0748669339; ładny obiekt z pięknym widokiem; wyciąg.
- PTTK Na Śnieżniku, tel. 0748135130, www.sudety.info.pl/nasniezniku, na wysokości 1200 m; zbudowane przez Szwajcarów w XIX w.; najstarsze w Polsce, duże i siermiężne.
- Całoroczne schroniska PTSM: Kłodzko, ul. Nadrzeczna 5, tel. 0748672524; Lasówka 20 koło Bystrzycy Kłodzkiej, tel. 0748119006; Lądek Zdrój, Stojków 36, tel. 0748146645; Łężyce koło Dusznik, tel. 0748669507.
|
| Rozrywki |
- Aquapark, Kudowa Zdrój, ul. Moniuszki 2a, tel. 0748664502; m.in. baseny, zjeżdżalnia, sauna, kręgielnia.
- Centrum Sportu i Rekreacji, Stronie, ul. Kościuszki 20a, tel. 0748141604; basen, sauna, jacuzzi, hala sportowa.
- Centrum Turystyki Niekonwencjonalnej w Srebrnej Górze, schronisko PTTK pod fortami, tel. 0748180088, www.srebrnagoractn.com.pl; zjazdy na linie z mostu, poznawanie tajemnic twierdzy i sztolni, jazda konna, strzelanie z broni pneumatycznej, zajęcia alpinistyczne i inne.
- Farma pstrągów, Stronie 6, koło Nowej Morawy, tel. 0748142005; wiata z kominkiem i grillem; zabawa choćby całą noc, warunek - zakup pstrągów.
- Oglądanie gór z siodła, Orłowiec 14,
koło Lądka, tel. 07481447988; gospodarstwo agroturystyczne w archaicznej kamiennej chacie śląskiej; siodła turystyczne i kompletna swoboda.
- Okrąglak, Stronie, róg Kościuszki i Hutniczej, pt.-nd.; dyskoteka i klub, jedyne w promieniu 20 km.
- Ośrodek jeździecki i pensjonat Panderoza, Duszniki Zdrój, ul. Podgórze 24, tel. 0748669129; sceneria westernowa: zdziczałe łąki i odludne lasy.
- Restauracja-dyskoteka non stop M&M, Jeleniów, ok. 1,5 km szosą Praga-Wrocław w stronę Dusznik; impreza zaczyna się ok. 23.00 i trwa do rana; drogo.
- Stadnina Słoneczna Dolina, Stojków koło Lądka, tel. 0748146960; nauka, maneż, rajdy, bryczka, kuligi; noclegi.
- Stajnia i bar Pod Dębami, Lądek Zdrój, ul. Bema 1a, tel. 0748147516; rajdy, obozy, kuligi; ośrodek szkoleniowy instruktorów górskiej turystyki konnej; domki, pstrągi i piwo.
|
| Imprezy cykliczne |
| Bystrzyca Kłodzka i okolice |
- Mistrzostwa Polski w Zjeździe na Łopacie, Spalona, II.
- Festiwal Piosenki Międzynarodowej, III.
- Ogólnopolskie Zawody Spadochronowe, VI.
- Festyn Średniowieczny, IX.
|
| Duszniki Zdrój |
- Międzynarodowy Festiwal Chopinowski, VIII.
|
| Kłodzko |
- Dni Kłodzka, V.
- Międzynarodowe Zderzenia Teatrów, XI.
|
| Lądek Zdrój |
- Przegląd Filmów Górskich, IX.
|
| Polanica Zdrój |
- Piknik Country, V.
- Lato Filmowe, VIII.
- Wyścigi i maratony (kolarstwo górskie), latem.
|

powrót
|
|