|
|
Jeśli chcesz poznać lepiej swój kraj, to ta strona jest dla Ciebie! co miesiąc wraz z wydawnictwem Pascal prezentujemy nową trasę odkrywającą uroki Polski
 fot. KosińscyPolska na lato - 48 h w Bieszczadach
Bieszczady, południowo-wschodni przyczółek polskich Karpat, to rozległa dzika kraina, miejsce, gdzie można się znaleźć blisko nieskażonej natury. Rozległych widoków z połonin nie zakłócają żadne ludzkie osiedla, trawa porasta miejsca, gdzie niegdyś stały wsie, a zdziczałe sady i dawne bojkowskie cerkiewki przypominają o minionych czasach. Najlepiej wybrać się tu na przełomie września i października, by zobaczyć urokliwą bieszczadzką jesień.
Jeśli ktoś nie lubi się oddalać od cywilizacji, może przyjechać nad Jezioro Solińskie, by poleżeć na plaży, wykąpać się, popływać kajakiem czy żaglówką.
W Bieszczady jedzie się przez Krosno, Sanok, Lesko lub przez Ustrzyki Dolne. Baza turystyczna szybko się rozwija, jednak komunikacja autobusowa poza letnim sezonem jest raczej słaba. Jedyną prawdziwą arterią komunikacyjną regionu jest tzw. Wielka Pętla, oplatająca najwyższe partie gór. Szczegółowy rozkład jazdy autobusów PKS w Bieszczadach można znaleźć na stronie internetowej www.bieszczadyonline.pl.
| Pierwszy dzień |
10 godz. |
7 godz. Klucze (Pustynia Błędowska) - Ogrodzieniec (zamek Bonerów w Podzamczu, Muzeum Historii Naturalnej) - Siewierz (rynek, kościół romański, ruiny zamku) - Pilica (kościół św. Jana, klasztor Franciszkanów) - smole (ruiny zamku) - Kromołów (cmentarz żydowski) |
| Drugi dzień |
10 godz. |
Sanok (zamek, stare miasto, kościół Franciszkanów, skansen) {s} Ustrzyki Dolne (Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego) {s} droga z Ustrzyk Dolnych do Górnych (cerkwie w Hoszowie, Równi, Smolniku i Chmielu) {s} Ustrzyki Górne (wycieczka na Połoninę Caryńską) |
Pierwszy dzień
| Sanok |
Miasto lokowano w 1339 r. na wyniosłym wzgórzu nad Sanem. Nad stromą skarpą tłoczą się budynki starówki wraz z niepozornym zamkiem. Ze starego miasta na brzeg prowadzą uliczki-schody. Nad rzeką usytuowane są: kompleks sportowo-wypoczynkowy WOSiR, Dom Turysty PTTK, a po drugiej stronie Sanu - skansen na Białej Górze.
Miasto jest podzielone na strefy parkowania; najlepiej zatrzymać się na rynku lub Małym Rynku. Tam służby miejskie rozdają bilety parkingowe, a należność inkasują przy wyjeździe. |
| Zamek | 1 godz. |
W 2000 r. ukończono remont zamku i obecnie mieści się w nim Muzeum Historyczne, gdzie można obejrzeć trzy stałe ekspozycje: zbiór ikon karpackich (największa w Europie kolekcja ikon z okresu XV-XIX w.), galerię obrazów sanoczanina Zdzisława Beksińskiego oraz wystawę sztuki pokuckiej i malarstwa portretowego.Najpierw był tu wczesnośredniowieczny gród, potem stanął drewniany zamek, siedziba książęcego namiestnika. Szykowali się w nim do ślubu Władysław Jagiełło i Elżbieta Granowska (dla obojga była to trzecia ceremonia). W zamku mieszkała później czwarta żona Jagiełły, Sonka. W początkach XVI w. Bona Sforza przebudowała go na trójskrzydłową rezydencję, z której pozostał jednopiętrowy budynek ozdobiony renesansową kamieniarką. W narożu rynku, ul. Zamkowa 2, 1 IV-15 VI i 1 X-31 X pn. 8.00-10.00, wt., śr. 9.00-17.00, czw.-nd. 8.00-15.00, 16 VI-30 IX pn. 8.00-10.00, wt.-nd. 9.00-17.00, tel..13/4630609, www.muzeum.sanok.pl, wstęp 8 zł, ulgowy 6 zł.
Obok zamku wznosi się XVIII-wieczna cerkiew Trójcy Świętej, katedra prawosławnej diecezji przemysko-nowosądeckiej. Wewnątrz jest kompletny ikonostas.
Stare miasto | 30 min Na małomiasteczkowym rynku, zabudowanym niskimi kamienicami, dominuje XIX-wieczny ratusz i zespół klasztorny Franciszkanów. Nieopodal, przy placu św. Michała, stoi masywny neoromański kościół parafialny Przemienienia Pańskiego. W dawnej drewnianej świątyni odbył się ślub Jagiełły z Elżbietą Granowską. Wewnątrz można obejrzeć m.in. ciekawą płytę nagrobną Sebastiana Lubomirskiego z 1558 r.
Naprzeciwko kościoła stoi długi parterowy Dom Mansjonarzy (czyli duchownych pomocniczych) z początku XVIII w. o kamiennej fasadzie.
Strome ulice doprowadzają do wzgórza Aptekarka ze śródmiejskim parkiem, kopcem Mickiewicza i okolicznościowym głazem. Przy ul. Mickiewicza wznosi się dawne Gimnazjum Męskie im. Królowej Zofii - wojenna kwatera dzielnego wojaka Szwejka z powieści J. Ha�a, obecnie szkoła podstawowa. |
| Kościół Franciszkanów | 10 min |
Wzniesiona w początkach XVII w. świątynia ma charakterystyczną spiczastą wieżę. Po wielokrotnych przebudowach zatraciła swój pierwotny wygląd. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, przywieziony podobno z wyprawy na Moskwę w 1605 r., oraz epitafium Amelii Mniszech, z domu Brühl. |
| Skansen | 1 godz. 30 min |
W skansenie zgromadzono zabytki drewnianego budownictwa ludowego. Poszczególne sektory są poświęcone trzem grupom etnicznym zamieszkującym niegdyś te tereny: Bojkom, Łemkom i Dolinianom. Stoją w nich różne typy chat (chyży), karczmy, kapliczki i cerkwie, w tym dwie najbardziej wartościowe: z Grąziowej i Rosolina (XVII w.). Ta ostatnia w ciekawy sposób łączy cechy architektury kościelnej i cerkiewnej. W 1994 r. spłonęło kilka cennych budynków, pomimo to skansen jest imponujący.
Zwiedzanie można połączyć z nową atrakcją - spływem doliną Sanu. Od maja do października flisacy zabierają grupy chętnych (co najmniej 4 os.) na rejs łodziami po malowniczym przełomie Sanu pomiędzy Sanokiem a Międzybrodziem. Można wykupić dodatkowe atrakcje: ognisko, koncert kapeli ludowej, pokaz walk rycerzy lub pracy rzemieślników, naukę strzelania z łuku, nocny spływ z pochodniami, powrót do Sanoka zaprzęgiem konnym.Na przedłużeniu ul. Mickiewicza, za mostem wiszącym, w dzielnicy Biała Góra, ul. Rybickiego 3, tel..13/4631672; czynny V-IX 8.00-18.00, X 8.00-16.00, XI-III 9.00-14.00, IV 9.00-16.00, wstęp 9 zł, ulgowy 6 zł, przewodnik 30 zł. Najlepiej zwiedzać z przewodnikiem, bo chaty są zamknięte, a z zewnątrz niewiele widać. Dojazd z centrum autobusami #1 i 3.
Wpływy V-X pn.-sb. 10.00-18.00, nd. 10.00-20.00; czas spływu 1 godz. 20 min; bilet na trasę Sanok-Międzybrodzie 21 zł, ulgowy 18 zł, na trasę Mrzygłód 32 zł, ulgowy 31 zł; więcej informacji na stronie internetowej www.bieszczadyonline.com/tratwy, tel..13/4627253, 601 929868. |
| Ruiny klasztoru w Zagórzu |
Warowny klasztor Karmelitów Bosych zbudowany w początkach XVIII w. na wzgórzu nad Osławą spłonął sto lat później w niewyjaśnionych okolicznościach. Pozostały niemal kompletne ściany kościoła, część murów obronnych, studnia, dziedziniec i schody. Obecnie trwają prace, by zachować ten malowniczy zabytek w stanie zabezpieczonej ruiny.
Samochodem do Zagórza (8 km), kierunek Ustrzyki Dolne, potem w prawo za drogowskazem na Komańczę ok. 1 km. Najlepiej zostawić samochód koło kościoła i podejść do ruin piechotą, ścieżką wzdłuż kościelnego muru. |
| Ustrzyki Dolne |
Ustrzyki założył na początku XVI w. Iwonia Janczowicz herbu Przestrzał. W 1939 r. miasto zostało włączone do ZSRR, a do Polski wróciło dopiero w 1951 r. Starsi ludzie pamiętają, że nie było tu nic poza komsomolskimi "bramami triumfalnymi" - okoliczne lasy wycięto, zwracano bowiem Polsce ziemię, nie drewno.
W centrum Ustrzyk jest rynek z XIX-wiecznymi kamieniczkami, wokół którego grupuje się większość instytucji i lokali.
Od 1999 r. w Ustrzykach Dolnych odbywa się dwudniowy Jarmark Folkowy "Bojkowiana". Impreza gości na stokach góry Gromadzyń pod karczmą U Gały. Na placu rozstawia się stoły z wikliną, szkłem artystycznym, rzeźbami i swojskim jadłem - dla każdego coś miłego. Wieczorem występują grupy folklorystyczne z całych Karpat - Rumunii, Słowacji, Ukrainy, Polski.
Przeważnie w drugiej połowie sierpnia w Ustrzykach organizowany jest Festiwal Muzyki Country i Kultur Pogranicza. W programie koncerty muzyczne, zawody jeepów w jeździe terenowej (o złotą rurę wydechową), konwój harleyów i łazików po górskich drogach, rodeo (złagodzone), nieokrzesane country-dances, wybory kowboja, wybory harleya, bal country w hotelu Bieszczadzkim, trójbój kowbojski i wiele innych atrakcji. Do 2004 r. festiwal miał już 9 edycji. Ustrzyki, stolica bieszczadzkiego narciarstwa, dysponują kilkoma wyciągami, na Laworcie, Gromadzyniu i Małym Królu. |
| Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego | 45 min |
Muzeum pozwala się zapoznać z budową geologiczną Bieszczad, próbkami skał i ropy, okazami bieszczadzkich roślin, wypchaną rodziną żubrów, stadkiem dzików i watahą wilków. Szczególnie ciekawa jest kolekcja ptaków drapieżnych.
Na parterze mieści się doskonała księgarnia z rzetelnym punktem informacji o parku i Bieszczadach.Ul. Bełska 7, nieco powyżej rynku, tel..13/4611091, fax 4613062, wt.-sb. 9.00-17.00, VII-VIII także nd. 9.00-14.00; dorośli 4 zł, młodzież szkolna 3 zł, oprowadzenie grupy z przewodnikiem 15 zł. |
| Pływalnia Delfin |
Jedną z atrakcji Ustrzyk Dolnych jest otwarta w 2000 r. nowoczesna ogólnodostępna kryta pływalnia, usytuowana na osiedlu bloków PCK. Ma basen sportowy o wymiarach 25 na 12,5 m, oddzielny basen rekreacyjny dla dzieci i zjeżdżalnię długości 61 m. W obiekcie mieści się także sauna, fitness club i kawiarnia.
Pływalnia Delfin, ul. Gombrowicza 49, tel..13/4614551, codz. 7.00-22.00; wstęp 6-7 zł/godz., ulgowy 3,50-6 zł. |
| Droga z Ustrzyk Dolnych do Górnych |
 | | fot. Kuraś | Widokowa droga nr 896 biegnie przez malownicze tereny pogórza. Przy trasie można zobaczyć kilka starych cerkwi. Przejazd trwa 45 minut (bez postojów).
6 km za Ustrzykami Dolnymi przejeżdża się przez Hoszów. Po lewej stronie drogi stoi efektowna, choć ledwie 50-letnia cerkiew św. Mikołaja, prawdziwe arcydzieło sztuki ciesielskiej. Obecnie pełni rolę kościoła rzymskokatolickiego.
Za Hoszowem, przy bocznej drodze do Ustianowej leży Równia z XVIII-wieczną cerkwią Opieki Matki Bożej. Świątynia, która reprezentuje najrzadszy, archaiczny styl bojkowski, została uznana za zabytek wysokiej klasy. Dalej droga mija Czarną i Lutowiska. Tuż przed wjazdem do Lutowisk otwiera się niespodzianie panorama najwyższych partii Bieszczad, z Szerokim Wierchem (1315 m n.p.m.), Bukowym Berdem (1311 m), Krzemieniem (1335 m) i Haliczem (1333 m), na których do późnej wiosny leży śnieg.
7 km za Smolnikiem, na łące po lewej stronie drogi, przycupnęła cerkiew św. Michała Archanioła z 1791 r., reprezentująca styl bojkowski. Zarówno najniższe prezbiterium, jak i najwyższa nawa środkowa zostały zbudowane na planie kwadratu i nakryte osobnymi dachami.
Przy starej drodze odchodzącej na północ (kilometr dalej) stoi kamienny krzyż z prymitywną płaskorzeźbą przedstawiającą św. Michała Archanioła walczącego z Bestią.
Aby zobaczyć cerkiew św. Mikołaja w Chmielu, należy za Smolnikiem odbić w prawo. W świątyni, która pochodzi z przełomu XIX i XX w., warto obejrzeć odnowione wnętrze. Dość często odprawiane są tu msze katolickie. |
| Ustrzyki Górne |
Malutka wieś nad potokiem Wołosaty jest główną bazą wypadową na połoniny i w zasadzie składa się z samych schronisk i budynków Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Park obejmuje większą część Bieszczad Zachodnich. Punkty kasowo-informacyjne są zlokalizowane przy każdym wejściu na teren parku (wstęp 4 zł, ulgowy 2 zł). Można w nich kupić mapy, pocztówki i przewodniki oraz skonsultować trasę.
W 2000 r. Ustrzyki Górne wzbogaciły się o nowy obiekt - budynek Straży Granicznej. Jest on jednym z elementów tzw. uszczelniania przyszłej wschodniej granicy Unii Europejskiej. Ma ciekawą bryłę nawiązującą do kształtu dawnych kresowych strażnic.
Dyrekcja BdPN, 38-714 Ustrzyki Górne, tel..13/4610650, 4610610, www.bdpn.info.pl.
Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny BdPN, 38-713 Lutowiska, tel..13/4610350, www.oie.bdpn.pl; informacja, rezerwacja noclegów, sprzedaż wydawnictw, organizacja imprez turystycznych na terenie parku. |
| Wycieczka na Połoninę Caryńską |
Czerwony szlak prowadzi między kempingiem i hotelem Górskim na brzeg potoku Terebowca i most nad Wołosatym. Mieści się tu punkt kasowy parku. Ścieżka wspina się stromo leśnym duktem przez stary las bukowy. Pod koniec robi się bardzo stromo, lecz wspinaczkę ułatwiają kamienne schodki z poręczami. W końcu szlak doprowadza na szczyt połoniny. Trasa omija pierwszy wierzchołek i wspina się na drugi, skąd odbija w prawo zielony szlak na Przysłup Caryński i do schroniska Koliba. Szlak czerwony prowadzi cały czas granicą połoniny i schodzi do Berehów (Brzegów) Górnych. Wzdłuż szlaku biegnie ścieżka przyrodnicza BdPN "Buk", której poszczególne przystanki są oznaczone małymi tabliczkami (przewodnik z opisami do kupienia w kasach BdPN). Na grani spod murawy wystają skały, a stoki zaścielają pola grehotów - bieszczadzkie gołoborza.
Zejście z połoniny na przełęcz Przysłup Caryński jest jednym z najbardziej urokliwych w Bieszczadach za sprawą licznych polanek, z których można podziwiać najwyższe partie gór z Tarnicą na czele. Od schroniska Koliba na przełęczy schodzi się w ciągu godziny szlakiem żółtym do szosy w Bereżkach, skąd po 45 minutach marszu szosą wraca się do Ustrzyk Górnych.
Można też pokonać tę trasę na odwrót: dojechać autobusem do Bereżek, przejść żółtym szlakiem na przełęcz Przysłup, następnie wspiąć się na Połoninę Caryńską zielonym i wrócić za czerwonymi znakami do Ustrzyk Górnych.
Z połoniny prowadzą w sumie cztery trasy zejściowe, z możliwością przenocowania w Ustrzykach Górnych, w bacówce PTTK Pod Małą Rawką bądź też na Przysłupie Caryńskim w schronisku studenckim Koliba.
Ustrzyki Górne-Połonina Caryńska (szlak czerwony); wyjście ok. 2 godz. 30 min, powrót 1 godz. 45 min. |
Drugi dzień
| Wetlina |
Długa wieś letniskowa ciągnie się przez kilka kilometrów równolegle do Połoniny Wetlińskiej (1253 m n.p.m.). W zachodniej części nosi nazwę Stare Sioło, we wschodniej - Osada. Jest to zwyczajne górskie letnisko, trochę nietypowe w Bieszczadach. Ma 80 domów, 400 mieszkańców, dysponuje licznymi miejscami noclegowymi, pensjonatami, schroniskami i barami.
W centrum wsi przy budynku nadleśnictwa rosną jesiony - pomniki przyrody. Na potoku w pobliżu pensjonatu Leśny Dwór szumi pięciometrowa kaskada zwana Siklawą Ostrowskich.
Wycieczka na Połoninę Wetlińską z Przełęczy Wyżnej Z Wetliny trzeba się cofnąć około 5 km w stronę Ustrzyk Górnych, po drodze wjeżdżając na Przełęcz Wyżną (872 m n.p.m.). Otwiera się z niej panorama na Połoninę Caryńską i Tarnicę (1346 m n.p.m.). Przy parkingu działa zajazd. Stąd prowadzi najkrótsza trasa na Połoninę Wetlińską.
Po drodze mija się kamienny obelisk poświęcony pamięci zmarłego w 1999 r. poety Jerzego Harasymowicza. Po przeszło godzinie wędrówki dociera się do najwyżej położonego schroniska w Bieszczadach zwanego "Chatką Puchatka". Tu warto zrobić przerwę na kawę i kanapki.
Zejść można tą samą trasą lub jej wariantem, sprowadzającym do kempingu BdPN "Górna Wetlinka" (znaki czarne). Żółty szlak, wyjście 1 godz. 15 min, powrót 45 min. |
| Przejazd kolejką wąskotorową Przysłup-Majdan koło Cisnej |
Główna trasa urokliwej bieszczadzkiej ciuchci to: Przysłup-Majdan i Majdan-Przysłup. Wyjazd ze stacji Przysłup o godz. 11.30 w kierunku Cisnej (w przeciwną stronę, z Majdanu, kolejka rusza o 10.00). Przysłup to maleńka osada, z której roztacza się wspaniały widok na Połoninę Wetlińską i, na dalszym planie, pasmo Połoniny Caryńskiej. Działa tu smażalnia pstrągów i galeria Fantasmagoria. Z kolejki można wysiąść na stacjach w Dołżycy i Cisnej.
Bieszczadzka Kolejka Leśna kursuje codz. tylko w okresie wakacji; po sezonie (V-VI i IX) można trafić na kurs w sb. i nd. Cena biletu Przysłup-Majdan 9 zł, ulgowy 6 zł, obie strony 16/10 zł; przejazd trwa 1 godz. 10 min. Dodatkowo w czasie wakacji raz dziennie kursują pociągi na trasie Majdan-Balnica-Wola Michowa i z powrotem (wyjazd z Majdanu 13.00, powrót z Woli Michowej 14.45). Więcej informacji w biurze Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej, tel..13/4686335. |
| Droga z Wetliny do Soliny | 1 godz. |
Wąska asfaltowa szosa łącząca Wielką Pętlę z Jeziorem Solińskim biegnie odludnymi i malowniczymi górskimi terenami przez Buk, Terkę i uroczysko "Sine Wiry" do Bukowca nad Zalewem Solińskim. Uwaga: nawierzchnia drogi pozostawia sporo do życzenia, średnia prędkość jazdy nie przekracza z reguły 30-40 km/godz.
Za Bukiem, w okolicach kempingu w Polankach, mają swoje przełomy dwie rzeki: Solinka i Wetlina, wzdłuż których wiodą drogi.
Idąc od połączenia rzek w górę Wetliny drogą odchodzącą przed mostkiem w prawo, dociera się do uroczyska "Sine Wiry", które jest objęte ochroną jako rezerwat przyrody. Woda huczy w wąwozach i żłobi głębiny, czyli wiry. Najbardziej atrakcyjnie prezentują się wiosną i w lipcu, kiedy stan wód jest najwyższy. |
| Sanktuarium Matki Boskiej w Łopience | 45 min |
W połowie XVIII w. w przysiółku pod szczytem Łopiennika (1069 m n.p.m.) pojawiła się cudowna ikona Matki Boskiej i wkrótce stanęła kamienna cerkiew pod wezwaniem św. Paraskewii. Przed wojną na odpust do MB Łopieńskiej zjeżdżało kilkanaście tysięcy ludzi. W 1947 r. wysiedlono ludność i wieś wymarła. Cudowny obraz znalazł schronienie w kościele w Polańczyku, a cerkiew zaczęła się rozsypywać. Odbudowała ją grupa zapaleńców; dziś jest dach, witraże w oknach i ołtarz, trwają prace wewnątrz. Cerkiew jest otwarta całą dobę, pachnie drewnem i rozbrzmiewa śpiewem ptaków, a obok często pasą się sarny.
Boczną żwirową drogą odbija się od szosy Dołżyca-Buk-Solina, skręt w lewo za polem namiotowym w Polankach. Szlaban broni dostępu do lasów państwowych, nie do rezerwatu. Przy skrzyżowaniu dróg należy zostawić samochód na parkingu i do samej Łopienki podejść pieszo. |
| Solina | 1 godz. |
Dawna miejscowość Solina spoczywa na dnie zalewu, na głębokości około 60 m, obecna to zespół ośrodków wypoczynkowych i zapora. Żelbetowa tama jest największa w Polsce, mierzy 664 m długości i 82 m wysokości.
Solina ożywia się w sezonie: latem wczasowicze okupują ośrodki, knajpki i dyskoteki, jezioro roi się od żagli i kajaków (kąpiel tylko w wyznaczonych miejscach), kursują statki białej floty, a na koronie tamy tłoczą się spacerowicze. Zimą wszystko zamiera.
Przez tamę biegnie spacerowa promenada łącząca brzegi ogromnego akwenu. Roztacza się z niej widok na zalew. Przy wejściu na tamę są liczne kioski z pamiątkami i przekąskami; latem jest tam dyskoteka pod namiotem.
Warto odbyć rejs statkiem białej floty. Przystań jest umiejscowiona pod tamą, rejs trwa 45 minut; bilet 17 zł, dzieci do lat 15 - 12 zł (tel..13/4691821). Poza tym dzieci mogą się wybrać na zjeżdżalnię wodną "Gigant" lub na plac zabaw, a dorośli - zwiedzić wnętrze elektrowni wodnej.
Zaporę można zwiedzić od wewnątrz, po wcześniejszym uzgodnieniu z firmą Solmare, tel..13/4703630, solmare@solina.pl; przez cały tydzień 7.00-15.00, czas zwiedzania z przewodnikiem 1 godz. 30 min, tylko w grupach; wstęp 10 zł, studenci 7 zł, dzieci 5 zł. |
| Lesko |
Miasto w II połowie XV w. założyli Kmitowie, którzy przenieśli się do tutejszego zamku z twierdzy Sobień. Władze wiedeńskie zapytały kiedyś leszczan, czy życzą sobie linii kolejowej, lecz spotkały się z odmową, więc kolej i jej dobrodziejstwa ominęły Lesko. W latach 1972-1975 miasteczko było siedzibą największej jednostki terytorialnej w kraju - powiatu bieszczadzkiego. Obecnie funkcję tę pełnią Ustrzyki Dolne.
Stare centrum skupia się na wzgórzu, wznoszącym się nad Sanem i zamieszkiwanym od co najmniej 2,5 tys. lat. W rogu Starego Rynku stoi kościół parafialny z 1530 r., wielokrotnie przebudowywany. Wnętrze, utrzymane w czystym stylu późnego baroku, kryje XVIII-wieczne epitafia miejscowej szlachty wyryte w czarnym marmurze.
Lesko leży nad Sanem, przy drodze nr 84 Sanok-Ustrzyki Dolne. Ścisłym centrum jest Stary Rynek. Wszystkie zabytki znajdują się w niewielkiej odległości od siebie. |
| Synagoga | 20 min |
Żydzi byli obecni w Lesku już w XVI w. Przed wojną żyło ich w miasteczku 2,5 tys. (na 4 tys. wszystkich mieszkańców).
Najciekawszym obiektem miasteczka jest manierystyczna synagoga obronna, jedna z trzech niegdyś istniejących bożnic Leska, uznawana jednocześnie za jeden z najcenniejszych zabytków judaistycznych w Polsce. W niezwykły sposób łączyła funkcje obronną i kultową. Na ścianie frontowej umieszczono hebrajski napis: "To miejsce przejmuje grozą, bo to dom Boga". W charakterystycznej wieży synagogi mieściło się więzienie leskiej gminy żydowskiej, mającej autonomię sądowniczą. We wnętrzu działa galeria wystawiająca i sprzedająca prace miejscowych twórców - rzeźby, obrazy, makatki i inne pamiątki.
U zbiegu ulic Berka Joselewicza i Kościuszki. |
| Cmentarz żydowski | 30 min |
Na ogromnym prastarym kirkucie ocalało kilkaset nagrobnych macew, wśród nich wiele bezcennych - XVI-wiecznych, pięknie rzeźbionych. Najstarsza pochodzi z 1548 r. 300 m za synagogą, przy ul. Moniuszki.
Źródełka Będąc w okolicach cmentarza żydowskiego, można przedłużyć trasę wycieczki do tzw. źródełek. Jadąc drogą na północ niecały kilometr, dociera się do wytryskujących z ziemi czterech leczniczych źródeł, zabezpieczonych kręgami studziennymi. |
| Zamek Kmitów |
Zwalisty korpus zamku, wzniesionego w początku XVI w., później wielokrotnie przebudowywanego, częściowo zachował późnogotycki charakter. Wnętrza całkowicie zmieniły wygląd pod koniec XIX w., a obecnie mieści się w nich hotel. Najcenniejszą komnatą jest Sala Rycerska, która pełni dzisiaj funkcję jadalni.Nieopodal rynku, w parku na skarpie nad Sanem.
Basztowa w pięć minut wyprowadza na wzgórze Baszta, skąd roztacza się panorama gór - widać Połoninę Wetlińską, Łopiennik i Chryszczatą. Zalesione stoki góry zajmuje rezerwat florystyczny z unikatową roślinnością kserotermiczną i ciepłolubną mikrofauną. |
| Ośrodek szybowcowy w Bezmiechowej |
Kilka kilometrów od Leska, na stoku Gór Słonnych, w Bezmiechowej Górnej, mieści się lotnisko szybowcowe. W niewielu miejscach w Polsce jest tak korzystny układ prądów powietrznych jak tutaj. Przed wojną był to największy i najlepszy w kraju ośrodek szybownictwa: wielkie hangary, setki szybowców różnych typów i szkoła, w której zdobywali szlify Żwirko i Wigura. Dziś ośrodek powoli wraca do życia. Jest ogólnodostępny i oferuje m.in. rekreacyjne loty z instruktorem.
Aeroklub Bieszczadzki, 38-600 Lesko, ul. Smolki 2, tel../fax 13/4698547, 4691386, lub Piotr Bobula, tel..0601 792641. |
Informacje praktyczne
| Informacja turystyczna |
| Cisna |
- Gminne Centrum Informacji Turystycznej, w centrum Cisnej, przy drodze do Leska, tel..13/4686465, 4686338 w. 22, www.cisna.pl, w sezonie wt.-pt. 8.00-18.00, po sezonie wt.-pt. 8.00-16.00, sb. 7.30-15.30.
|
| Lesko |
Bieszczadzkie Centrum Informacji Turystycznej, Rynek, tel..13/4696695, pn.-sb. 9.00-17.00. |
| Lutowiska |
- Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny BdPN, tuż przy szosie, naprzeciwko kościoła, tel..13/4610350, www.oie.bdpn.pl, czynny cały rok w godz. 7.30-15.30; informacja turystyczna, usługi przewodnickie, noclegi, bar.
- Gminne Centrum Informacji, w budynku Urzędu Gminy, pn.-pt. 9.00-21.00, sb. i nd. 13.00-20.00; można korzystać z Internetu.
|
| Sanok |
- Sanockie Centrum Informacji Turystycznej ORBIS-Travel, ul. Grzegorza z Sanoka 2, tel..13/4630938, a także przy Oddziale PTTK, ul. 3 Maja 2 (przy rynku), tel..13/4632512, www.pttk.sanok.com.pl, pn.-pt. 8.00-16.00.
|
| Ustrzyki Dolne |
- Bieszczadzkie Centrum Informacji i Promocji, ul. Rynek 1, tel..13/4711130, pn.-pt. 8.00-16.00.
- Punkt Informacji Bieszczadzkiego Parku Narodowego przy Muzeum Przyrodniczym BdPN, ul. Bełska 7, wt.-sb. 9.00-17.00, tel..13/4611091, fax 4613062.
|
| Restauracje, bary, kawiarnie |
| Cisna |
- Drink-bar Siekierezada, niedaleko skrzyżowania, za parkingiem, 7.00-24.00; cztery sale z obrazami i rzeźbami bieszczadzkich twórców; duży wybór piw i towarzystwo miejscowych ekscentryków.
|
| Lesko |
- Biesy i Czady, pl. Konstytucji 3 Maja, 9.00-18.30; doskonała herbaciarnia i kawiarnia przy drodze do kościoła parafialnego; dwie sympatyczne sale z Biesami i Czadami - rzeźbami w drewnie Mariana Hessa; koncerty jazzowe i folkowe.
- U Szelców, tel..13/4696170; znany producent pieczywa i ciast ma dwie znakomite kawiarnie ze sklepami firmowymi: w centrum (pl. Pułaskiego 3, pn.-pt. 9.30-18.00, sb. 9.30-16.00, nd. 11.00-19.00) i tuż za miastem, przy drodze do Sanoka (codz. 8.30-20.00, po sezonie 8.30-19.00, parking, plac zabaw dla dzieci).
|
| Przysłup |
- Oberża Biesisko, tel..0502 383882, 10.00-22.00; najlepsza w okolicy regionalna karczma.
|
| Sanok |
- W Sanoku czynne są dwie karczmy (tel..13/4646700, karczmasanok@wp.pl) z regionalnym jadłem, tzw. kuchnią karpacką - jedna na rynku, druga przy wejściu do skansenu; smacznie, zdrowo i niedrogo.
|
| Ustrzyki Dolne |
- Bar Ewa, ul. Bełska 7, przy muzeum, pn.-pt. 9.00-17.00, sb. 9.00-16.00; tanie i smaczne dania domowe.
- Pizzeria Orlik, ul. PCK 28, przy wjeździe do miasta w lewo, tel..13/4611671, 13.00-22.00; najlepsza pizza (ponad 30 rodzajów) w całych Bieszczadach.
|
| Ustrzyki Górne |
- Gospoda-bar Kremenaros, przy szosie, naprzeciwko budynku Straży Granicznej, 9.00-22.00; smakowite pierogi ruskie, szaszłyki, bigos, piwo; miła obsługa, tanio.
- U Eskulapa, tel..13/4610631, naprzeciwko skrzyżowania, od 9.00 do ostatniego gościa; dla każdego coś dobrego (dania jarskie, pstrąg, obiady dwudaniowe), warto spróbować naleśników z jagodami.
|
| Wetlina |
- Kawiarnia-Galeria Stare Sioło, tel..0503 124654, czynna cały rok; w oryginalnej drewnianej chacie przy wyjeździe z Wetliny w kierunku Cisnej; ponad sto gatunków win z całego świata, coś na ząb i ciasta.
|
| Wołosate |
- Bar Pod Tarnicą, tel..13/4610663, 8.00-22.00, sezonowy, choć bywa otwarty w ferie zimowe; obiady, grzane piwo.
|
| Noclegi |
| Bóbrka |
- Bazyl, Andrzej i Stanisław Kusz, Bóbrka 60, tel..13/4691930, www.bobrka.com; pokoje 2- i 3-os. z łazienkami w nowo wybudowanym obiekcie; całodzienne wyżywienie; sala kominkowa., plac zabaw dla dzieci, kucyk. {4}
- Dom Twórczy Legraż, Grażyna i Leon Chrapko, Bóbrka 149, tel..13/4691888, www.karpaty.com.pl/agroturystyka/chrapko.htm; pokoje z pełnym węzłem sanitarnym; wyżywienie; galeria malarstwa. {4}
|
| Czarna |
- Centrum Konferencyjno-Rekreacyjne Perła Bieszczadów PGNiG, tel..13/4616161-2, całoroczny; najbardziej luksusowy obiekt w Bieszczadach; 140 miejsc, basen kryty i odkryty, korty tenisowe, wyciąg narciarski, plac zabaw. {6}
|
| Dwerniczek |
- Rusinowa Polana, Dwerniczek 9, tel..13/4610848; gospodarstwo agroturystyczne po prawej stronie, na górce, niewidoczne z drogi; dom urządzony ze smakiem, wewnątrz przypomina szlachecki dworek; 24 miejsca w pokojach 2-4-os. z łazienkami; wyciąg orczykowy, rowery górskie, konie; rodzinna atmosfera; konieczna rezerwacja. {5}
|
| Lesko |
- Pensjonat Zamek, ul. Piłsudskiego 7, tel..13/4696268, 4696878; 30 pokoi 1-7-os. w zamku Kmitów; bilard, kawiarnia, niewielki fitness club; możliwość wynajęcia gotyckich sal: Rycerskiej i Klubowej lub Kominkowej; w cenie noclegu wypożyczenie roweru. {5}
- Ratuszowa, Rynek 12, na rogu w ciągu sklepików, tel..13/4698632; 10 pokoi 2- i 3-os. z łazienkami i TV w nowym hoteliku. {4}
- Schronisko Młodzieżowe PTSM, ul. Jana Pawła II 18a, tel..13/4696269; 130 miejsc w pokojach 3- i 4-os.; kuchnia turystyczna i jadalnia, w roku szkolnym możliwość wykupienia posiłków w szkolnej stołówce. {1}
|
| Lutowiska |
- Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny BdPN, tel..13/4610350, www.oie.bdpn.pl, całoroczny; pokoje 2- i 3-os.; sala z kominkiem. {3}
|
| Polańczyk |
- Zajazd Na Górce, os. Na Górce 1, tel..13/4692309, całoroczny; pokoje 2-os. {4}
|
| Sanok |
- Dom Turysty PTTK, ul. Mickiewicza 29, tel..13/4631439, www.dom-turysty.com; 140 miejsc w pokojach 1-3-os.; restauracja; standard raczej niski, ale miła obsługa. {2}-{3}
|
| Ustrzyki Dolne |
- Hotelik Bieszczadzki, Rynek 19, na II piętrze, tel..13/4611071; 40 miejsc o zróżnicowanym, raczej wysokim standardzie (z łazienkami lub umywalkami); na I piętrze restauracja z dyskoteką i drink-bar. {4}
|
| Ustrzyki Górne |
- Schronisko PTTK Hotel Górski, tel..13/4610604, 4610620, kat. I; 100 miejsc; pseudoalpejski gmach; pokoje 1-4-os. z łazienkami; mały basen, sauna, siłownia, wyciąg orczykowy. {5}
- Kemping PTTK nr 150, tel..13/4610604, 4610620, V-X; domki, stanowiska dla karawaningu i pole namiotowe; wielokrotnie zdobywał tytuł najlepszego w branży.
|
| Wetlina |
- Pensjonat Rodziny Ostrowskich Leśny Dwór, tel..13/4684654; najbardziej znany i ekskluzywny obiekt noclegowy w Wetlinie; pokoje 2- i 3-os. z łazienkami; sauna. {6}
- Szkolne Schronisko Młodzieżowe PTSM, tel..13/4684606, całoroczne; 52 miejsca; kuchnia samoobsługowa i jadalnia. {3}
|
| Rozrywki |
| Chmiel |
- Traperskie Obozy Konne "U Prezesa" Joanna i Ryszard Krzeszewscy, tel..13/4610834, konie@bieszczady.info.pl; nauka jazdy, pokoje gościnne {3}-{5}, miła, domowa atmosfera.
|
| Dwerniczek |
- Wyciąg narciarski Rusinowa Polana, przy pensjonacie o tej samej nazwie, tel..13/4610848; długość stoku 500 m, różnica wzniesień 80 m; latem nartorolki.
|
| Lutowiska |
- Ranczo, Rafał Osiecki, tel..0607 671746, ranczo@oie.bdpn.pl; jazda konna (hucuły), wycieczki samochodem terenowym, zimowe wycieczki na nartach, nauka jazdy na nartach.
- Dzika Przyroda, tel..0608 765540, www.dzikaprzyroda.pl; wycieczki przyrodnicze po Bieszczadach prowadzone przez zawodowych biologów i leśników.
|
| Polana |
- Stadnina Tabun, H. i S. Myślińscy, Polana 74a, tel..0501 696325, 0502 341699; pod szczytem Szerokiej Łąki (618 m n.p.m.); za szkołą i przystankiem PKS, przed mostkiem, trzeba skręcić w prawo; przez cały rok można tu pojeździć na hucułach, tylko na oklep (20 koni).
|
| Rabe koło Czarnej |
- Zorbing, Rabe 36, tel..13/4619215, 0692 647399, www.zorbing.bieszczady.info.pl; coś dla miłośników mocnych wrażeń - ekstremalny sport rodem z Nowej Zelandii, polega na staczaniu się po trawiastym zboczu w przezroczystej kuli po torze o długości 600 m i różnicy poziomów 170 m.
|
| Smerek |
- Kryty basen (olimpijski) przy OW Smerek, tel..13/4684440.
|
| Ustrzyki Górne |
- Ranczo Terebowiec, letnia stanica koni huculskich (przy czerwonym szlaku na Szeroki Wierch), tel..13/4610350, 4610066 (wieczorem), ranczo@oie.bdpn.pl; nauka jazdy pod okiem instruktora, jazdy terenowe, bryczki, bar.
|
| Wołosate |
- Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego, tel..13/4610650, 4610610; początkujący mogą pojeździć w krytej ujeżdżalni lub w terenie z instruktorem, przejażdżki bryczką lub saniami, kilkudniowe rajdy wokół parku narodowego.
|
| Imprezy cykliczne |
| Cisna |
- Wyścigi psich zaprzęgów, Mistrzostwa Polski i Puchar Europy tel..0606 646498, I/II.
- "Śladem niedźwiedzia", wyścigi psich zaprzęgów w Przysłupie koło Cisnej, koniec III.
- Bieszczadzkie Anioły i Festiwal Sztuk Różnych; kiermasz rękodzieła, występy zespołów, www.cit.bieszczady.info.pl, połowa VIII.
|
| Lesko |
- Country w Bieszczadach, VII.
- Wystawa Twórców Bieszczadzkich, organizator: galeria Synagoga, V-X.
|
| Lutowiska |
- Targi końskie, konkurs sprawności dla jeźdźców, pokaz koni i aukcja, zabawy i festyn ludowy, początek VII.
|
| Polańczyk |
- Żeglarskie szanty, letni przegląd piosenki żeglarskiej, początek VIII.
|
| Sanok |
- Jarmark Folklorystyczny, organizator: Muzeum Budownictwa Ludowego, VI.
- Na Pograniczach - Eurofolk, festiwal folklorystyczny, organizator: Muzeum Budownictwa Ludowego, VIII.
|
| Ustrzyki Dolne |
- Bieszczadzkie Warsztaty Jazzowe, VII.
- Jarmark Folkowy "Bojkowiana", ostatni weekend VII.
- Festiwal Muzyki Country, VIII.
|

powrót
|
|