Malownicze położenie i dobrze zachowana stuletnia zabudowa to główne atuty wioski. Kiedyś był tu port, a w XVII w. Gardna uzyskała na krótko prawa miejskie. W 1548 r. miejscowy pastor dokonał przekładu postylli (czyli zbioru kazań) na język polski dla potrzeb mieszkańców.
Kręta droga, przy której stoją parterowe domki, prowadzi na wyniosły pagórek. Na jego szczycie wznosi się kościół. Najstarsza część nawy pochodzi z XIV w., późniejsze elementy to efekt rozbudowy przeprowadzonej w XIX w., w czasie której do świątyni dostawiono neogotycką wieżę. Przy furcie rośnie potężny cis.
U stóp wzgórza rozciąga się jezioro Gardno (powierzchnia 2468 ha), leżące już w granicach Słowińskiego Parku Narodowego. Południowa część jeziora to doskonały akwen do nauki windsurfingu (szkółka 2 km na wschód od wioski), a także pływania łódką lub żaglówką. Jezioro jest bardzo płytkie (do 2,6 m) i zarasta sitowiem. Wzdłuż brzegów ciągną się podmokłe łąki, na których pasą się łaciate krowy.
Wycieczki z Gardny: Z Gardny można urządzić sobie ciekawą wycieczkę jednym z okolicznych szlaków turystycznych (ok. 2-3 godzin). Żółty szlak pieszy prowadzi do Smołdzina (8 km). Po drodze warto obejrzeć piękną panoramę ze wzgórza Rowokół (115 m n.p.m.). Rowerem lub na dłuższy spacer można się wybrać przez łąki nad jezioro Gardno. Czarny szlak prowadzi przez mostek nad rzeczką Łupawą, a dalej znaki czerwone wiodą przez sosnowe lasy aż do Rowów (łącznie 12 km).
Warto zaopatrzyć się w mapę "Szlaki turystyczne gmin nadmorskich woj. słupskiego", na której zaznaczone są wszystkie trasy.

Formalnie wieś, w rzeczywistości niewielkie miasteczko, leży nad rzeką Łupawą, w cieniu wzgórza Rowokół, najwyższego wzniesienia morenowego w okolicy. Jest dobrą bazą wypadową dla tych, którzy przez cały weekend mają zamiar wędrować lub jeździć na rowerze po parku. Najważniejszymi wydarzeniami w historii Smołdzina, wzmiankowanego w źródłach już w XIII w., były wizyty Anny de Croy, siostry ostatniego księcia zachodniopomorskiego. W 1643 r. pastor Smołdzina Michał Mostnik wydał Mały katechizm Marcina Lutra z niemieckiego na slowęski język wystawiony. .

Na pagórku przy wjeździe do centrum stoi interesujący kościół z transeptem, ufundowany w 1632 r. przez księżnę Annę, a rozbudowany w XIX w. Najcenniejsze elementy wyposażenia to dwa XVII-wieczne lichtarze z herbem Gryfitów, barokowa ambona oraz ołtarz z portretami księżnej i jej syna. Na ścianach wisi 30 odnowionych obrazów z XVIII w., które przed konserwacją zdobiły kasetony sufitu.

W Smołdzinie mieści się dyrekcja Słowińskiego Parku Narodowego oraz ciekawe muzeum przyrodnicze. Starannie przygotowana ekspozycja prezentuje florę i faunę parku. W gablotach można obejrzeć wypchanych przedstawicieli najważniejszych gatunków zwierząt, jakie żyją lub pojawiają się na tych terenach. Kolorowe plansze pokazują rodzaje lasów występujących na obszarze parku, a zdjęcia dokumentują, jak pod wpływem wiatru i działalności morza zmienia się plaża.
Słowiński Park Narodowy, jeden z największych w Polsce (18 247 ha), został utworzony w 1967 r., a w 1977 r. wpisany przez UNESCO na listę Światowych Rezerwatów Biosfery. Niezwykle urozmaicony krajobraz i piękne widoki zawdzięcza piaszczystym plażom, wydmom przybierającym najróżniejsze kształty, sosnowym lasom i podmokłym łąkom. Park słynie oczywiście z ruchomych wydm na Mierzei Łebskiej.
Prawie 50% powierzchni SPN zajmują wody, przede wszystkim zarastające jeziora przybrzeżne. Otoczone bagnami i torfowiskami Łebsko (powierzchnia 7138 ha) jest trzecim co do wielkości jeziorem w Polsce. W lasach rosną głównie sosny, miejscami brzozy, olchy i świerki. W parku pojawia się prawie 75% gatunków ptaków odwiedzających Polskę, w tym liczne gatunki mew (mewa jest symbolem parku) i kaczek. Są też kormorany, żurawie, bieliki, bociany czarne i łabędzie.

Park udostępniony dla zwiedzających 1 V-30 IX codz. 7.00-21.00, 1 X-30 IV codz. 8.00-16.00; wstęp 4 zł, ulgowy 2 zł. Poza szosami i wiejskimi drogami wolno poruszać się wyłącznie pieszo i po oznakowanych szlakach turystycznych. Nie wolno niszczyć runa leśnego, rozbijać obozowisk, palić ognisk i papierosów, wprowadzać psów bez smyczy ani parkować na poboczach szos.

Muzeum Przyrodnicze SPN, ul. Mostnika, tel. 0598117204, 1 V-30 IX codz. 9.00-17.00, po sezonie na zwiedzanie trzeba się umówić telefonicznie.

Nawet umiarkowani zwolennicy spacerów na łonie przyrody powinni wejść na wzgórze Rowokół (115 m n.p.m.) i na ustawioną tu wieżę widokową, aby obejrzeć wspaniałą panoramę parku. W przeszłości wzgórze było miejscem kultu - najpierw pogańskiego, później chrześcijańskiego, służyło też za punkt nawigacyjny i miejsce warowne (resztki wałów grodziska widać na północnym stoku). Według legend mieszkali tu i wikingowie, i zaczarowana księżniczka. Nie brakuje też opowieści o ukrytym skarbie.
Szlak wiodący na szczyt rozpoczyna się w pobliżu kościoła.

Czarny szlak prowadzi ze Smołdzina płaskimi leśnymi terenami nad morze (6 km). Droga mija trudno dostępne jezioro Dołgie Wielkie (147 ha).
Wycieczkę można przedłużyć, jadąc wytyczonym w okolicach jeziora szlakiem czerwonym. W lewo, czyli na zachód, przez sosnowe lasy biegnie droga do Rowów (12 km). Jadąc w prawo, czyli na wschód, dojeżdża się do Czołpina (6 km), skąd przez łąki można wrócić szlakiem czarnym (4,5 km) i żółtym (4 km) do Smołdzina.
Przez Smołdzino wiedzie też żółty szlak, który w kierunku zachodnim prowadzi - przez wzgórze Rowokół - do Gardny Wielkiej (8 km). Wschodni odcinek trasy, biegnący południowym krańcem parku, świetnie nadaje się na wycieczkę rowerową. Droga prowadzi przez łąki nad kanałem Łupawa-Łebsko, przez wieś Kluki (7 km) oraz przez niewielkie wioski odcięte od cywilizacji: Izbicę (13,5 km), Gać (15,5 km) i Żarnowską (21,5 km), a kończy się w Łebie (w sumie 31 km).

Na szczycie Czołpińskiej Góry stoi latarnia morska z 1875 r. W lecie można wspiąć się na jej szczyt (10.00-19.00), by podziwiać piękną panoramę okolicy: sosnowy bór, plażę, morze i pobliskie Smołdzino.
Za pasem lasu i wydmami rozciąga się piaszczysta plaża. Ten odcinek należy do mało zatłoczonych, dlatego świetnie nadaje się na spacer czy spokojne wylegiwanie w słońcu.
W stronę Czołpina wędrują od zachodu wielkie wydmy (pod wpływem wiatru przesuwają się z prędkością od 2 do 9,5 m rocznie).
Malutka osada leży w samym sercu parku, wśród sosnowych lasów. Samochód trzeba zostawić na parkingu, a potem wdrapać się na najwyższą, nieruchomą wydmę parku - Czołpińską Górę (56 m n.p.m.).

Droga do Łeby to ginie w nadmorskich lasach, to wybiega na otwarte wzgórza, ukazując wciąż zmienne, malownicze krajobrazy. Przecina też uśpione wioski - dawne majątki junkierskie.
Koniecznie trzeba zboczyć do Wolini, by zobaczyć barokowy pałac z dwiema wieżami. Rezydencję wznieśli dawni właściciele wioski, von Braunschweigowie, w miejscu, gdzie wcześniej stał zamek gotycki. Pałac powoli obracał się w ruinę, ale ostatnio postanowiono go odrestaurować.
Cecenowo, następna miejscowość na trasie, mogłoby się zwać Bocianowem, gdyż na dachach i słupach można tu naliczyć kilkanaście gniazd bocianich. We wsi stoi neogotycki kościół, imponujące zabudowania folwarczne i długi kompleks pałacowy składający się z oficyny, XVII-wiecznego dworu, klasycystycznej dobudówki i eklektycznego pałacu z wieżą. Majątek należał do rodziny von Zitzewitzów.
Ozdobą maleńkiego Charbrowa jest kościółek św. Józefa oraz okazały dwór barokowy, który dzięki rozbudowie w XIX w. przekształcił się w neogotycki zameczek, (obecnie wysokiej klasy hotel). W przylegającym do dworu parku kryje się klasycystyczny grobowiec dawnych właścicieli.

Położona przy ujściu Łeby do Bałtyku, pomiędzy jeziorami Sarbsko i Łebsko, miejscowość należy do najpopularniejszych, a do tego najładniejszych nadmorskich ośrodków wypoczynkowych. Jest przy tym świetnym punktem wypadowym do zwiedzania wschodnich części Słowińskiego Parku Narodowego. Jej szczególną zaletą jest łagodniejszy niż gdzie indziej klimat, do czego przyczyniają się wody otaczające miasto z trzech stron i sosnowe lasy.
W 1357 r. osada otrzymała prawa miejskie. Dawne miasto leżało kilka kilometrów dalej na zachód niż współczesna Łeba, ale zostało zniszczone w czasie straszliwego huraganu w 1558 r. Opustoszałe resztki osady pochłonęły wędrujące wydmy. Nowe miasto, ulokowane po drugiej stronie rzeki, stało się pod koniec XIX w. popularnym letniskiem.
W sezonie Łebę można szybko i przyjemnie zwiedzić bajkowym pociągiem w cukierkowych kolorach. Jazda trwa godzinę. Niestety, przyjemność ta jest niedostępna dla osób o dużych gabarytach.
Miasto jest dosyć rozległe, toteż warto poruszać się po nim samochodem. Latem centrum jest bardzo zatłoczone, dlatego lepiej zaparkować na jego obrzeżach.

Centrum
Życie towarzyskie koncentruje się w okolicach głównej ul. Kościuszki, przy której przetrwało najwięcej stuletnich domków rybackich, ustawionych wąskimi szczytami do drogi. Dzięki nim Łeba zachowała charakter i klimat przedwojennej wioski rybackiej.
Przy ul. Kościelnej stoi niewielki kościółek św. Mikołaja z latarenką, wzniesiony w 1683 r. W środku na uwagę zasługuje obraz Matki Boskiej namalowany przez Maksa Pechsteina (1881-1955), znanego niemieckiego ekspresjonistę.
Najładniejsze zakątki w Łebie kryją się nad malowniczym kanałem przecinającym ul. Kościuszki. U jego nabrzeża cumują kolorowe kutry rybackie. Przy ujściu kanału do rzeki położona jest przystań, z której statki białej floty wypływają na półgodzinne lub godzinne rejsy po otwartym morzu.

Plaże
Na północy miasteczka ciągnie się stary las sosnowy, a za nim, oddzielona tylko pasem wydm, leży szeroka piaszczysta plaża, na której latem trudno znaleźć wolne miejsce. Nad plażą góruje fantazyjny zameczek - przedwojenny pensjonat, dziś jeden z najładniejszych hoteli na Wybrzeżu. Z kawiarnianego tarasu roztacza się piękny widok. Przy plaży powstaje nowa promenada - aleja Prezydentów, na której mają się znaleźć odciski dłoni polskich przywódców. Atrakcją stanie się więc za kilkadziesiąt lat.
Idąc 4 km plażą na wschód, dochodzi się do rezerwatu "Mierzeja Sarbska", obejmującego porośnięte lasami wydmy i jezioro Sarbsko. Na plażę zachodnią, leżącą po drugiej stronie rzeki, można się dostać z centrum ul. Sienkiewicza.

Ślad Starej Łeby zachował się w lesie, niedaleko zachodniej plaży. Jest nim kawałek muru kościoła św. Mikołaja, do którego prowadzi ścieżka biegnąca za kempingiem Chaber.

Dużą atrakcją jest rejs łodzią (1-6 godzin) po jeziorze Łebsko. Płynąc, podziwia się malownicze widoki na trzciny, lasy i wydmy. Dłuższe wycieczki połączone są ze zwiedzaniem skansenu w Klukach (z przewodnikiem).

Ku wydmom wędrują wszyscy, niezależnie od stosunku do przyrody. Wyrusza się z Rąbki, do której można dojechać samochodem, mikrobusem lub minikolejką. W Rąbce działa punkt muzealny Słowińskiego Parku Narodowego z niewielką wystawą fotograficzną dotyczącą parku. Na pobliskim placyku można wypożyczyć rower, a na pierwszych 3 km czerwonego szlaku kursują też meleksy i bryczki. Po drodze mija się jeszcze jedną atrakcję - resztki poniemieckiego poligonu doświadczalnego z wyrzutniami rakiet.
Na szczyt najwyższej z wędrujących wydm, Łąckiej Góry (43 m n.p.m.), z którego roztacza się niezapomniany widok, trzeba wejść na piechotę (3 km).

Przed wjazdem do Łeby wyrosło niedawno miasteczko Dzikiego Zachodu, w którym tańczą Indianie, kowboje demolują saloon, rewolwerowcy pojedynkują się w samo późne popołudnie, a wszyscy razem skalpują turystów (z gotówki). Można tu pojeździć konno, spróbować traperskiego jadła, postrzelać z łuku i kupić indiańskie akcesoria.

Miasteczko, 200 m przed wjazdem do Łeby, na wschód od szosy (brak drogowskazu), tel. 0601644980, 0598662269, www.westerncity.interleba.pl; otwarte latem od 10.00, pokazy zaczynają się codz. o 16.00.

W miejscowości położonej 2 km na południowy wschód od Łeby wznosi się okazały, otoczony fosą zameczek, którego najstarsza część powstała w 1497 r. Późniejsze dobudowy sprawiły, że w obiekcie kumulują się dziś wszystkie style architektoniczne od renesansu po neogotyk. Kiedyś rezydencja należała do Wejherów, dziś mieści hotel. W budynkach dawnego folwarku urządzono stajnie i ośrodek jeździecki z prawdziwego zdarzenia, jest też prywatna plaża.

fot. Grzegorz Podbiał

Droga do latarni przecina urocze wioski Sarbsk, Ulinię (duży pałac neoklasycystyczny) i Sasino (mniejszy pałac neoklasycystyczny). Latarnia stoi na wydmie (45 m n.p.m.), około 1 km od morza. Ze szczytu budowli, wzniesionej w 1906 r., roztacza się panorama okolicy: widać pobliską Łebę, Słowiński Park Narodowy, jeziora Sarbsko i Łebsko (wstęp latem 9.00-18.00).

• Biuro informacji turystycznej, ul. 11 Listopada 5a, tel. 0598662565, www.leba.pl, w sezonie pn.-pt. 8.00-20.00, sb. 8.00-18.00, nd. 10.00-16.00, po sezonie pn.-sb. 8.00-16.00.
• Sezonowe punkty informacji turystycznej, ul. Kościuszki 23 (w urzędzie pocztowym); pl. Dworcowy 1, tel. 0598661360. Smołdzino
• Urząd Gminy, ul. Kościuszki 3, tel. 0598117215, pn. 9.00-17.00, wt.-pt. 7.30-15.30.
• Dyrekcja Słowińskiego Parku Narodowego, ul. Bohaterów Warszawy 1a, tel. 0598117204, w sezonie 7.30-21.00, po sezonie pn.-pt. 7.30-15.30; organizuje wycieczki grupowe z przewodnikiem.

• Karczma pod Diabelskim Kamieniem, , pl. Wolności 5, tel. 0598463269, 8.00-24.00; domowe posiłki, zestawy śniadaniowe; tanio i smacznie.

• Karczma Słowińska, ul. Kościuszki 28, tel. 0598661414, w sezonie 12.00-22.00, po sezonie 12.00-20.00; smaczne dania regionalne, duży wybór ryb; ceny na każdą kieszeń.
• Neptun, ul. Sosnowa 1, tel. 0598661432, www.neptunhotel.pl, 9.00-24.00; kuchnia międzynarodowa; widok na morze; taras nad plażą; drogo.
• Smażalnia Pasat, ul. Abrahama 1, tel. 0598662322, www.leba.pl/output/pliki/maine.html w centrum Łeby przy kanale Chełst; duży wybór świeżych ryb, również dania mięsne, zupy i surówki.

• Pałac, ul. Jeziorna 2, tel. 0598661615, 8.00-21.00; dania kuchni europejskiej w umiarkowanych cenach; w nisko sklepionej piwnicy czynna jest nastrojowa, kameralna winiarnia z długą kartą win; drogo.

• Restauracja Ewa Zaprasza, ul. Morska 49, tel. 0586763339, 12.00-22.00; niewielki, elegancki lokal; kuchnia polska i francuska (duże porcje)

• Gościniec u Bernackich, ul. Bohaterów Warszawy 26, tel. 0598117364, IV-X, 9.00-22.00; pyszne dania domowe, przysmaki słowińskie, dziczyzna, duży wybór ryb.

• Delfin, pl. Wolności 1, tel. 0598463447, ośrodek usytuowany ok. 7 km od Bałtyku, nad jeziorem Gardno; z okien roztacza się przepiękny widok na wodę. W ośrodku sala TV, wypożyczalnia rowerów. Istnieje możliwość nauki jazdy konnej, żeglarstwa i windsurfingu.
• Dom Wycieczkowy PTTK, ul. Kościuszki 7, tel. 0598117260; 36 łóżek, wspólne łazienki.

• Neptun, ul. Sosnowa 1, tel. 0598661432, www.neptunhotel.pl, www.neptun.leba.pl; uroczy zabytkowy pałacyk z luksusowymi pokojami; basen z podgrzewaną wodą, kort tenisowy.
• Ośrodek Wczasowy Posejdon, ul. Nadmorska 13b, tel. 0598662888, www.posejdon.pl; domki Brda; wypożyczalnia rowerów i gokartów.
• Kemping nr 21 (Leśny), ul. Turystyczna 3, tel. 0598661380.

• Soplica, ul. Jeziorna 2, tel. 0598661615, www.soplica.com.pl; romantyczna rezydencja z pokojami o współczesnym wystroju, w niektórych pokojach kominki; po sezonie ceny niższe o 30%.

• Pałac, ul. Pałacowa 31, tel. 0586763313; pokoje z łazienkami, TV i telefonami; korty, sauna, solarium, siłownia, restauracja.

• Gościniec u Bernackich, ul. Bohaterów Warszawy 26, tel. 0598117364; pensjonat z widokiem na Rowokół; 32 pokoje z łazienkami oraz 4 apartamenty; domowa atmosfera.

• Rezydencja nad Jeziorem Łebsko, ul. Jeziorna 21a, tel. 0598662829; 7 pokoi 2-os. oraz 9 apartamentów, każdy z łazienką, kuchnią i widokiem na jezioro Łebsko oraz wydmy; wypożyczalnia rowerów, sprzętu pływającego, własny pomost.

• Szkoła windsurfingu, Płyta Rekowska nad jeziorem Gardno.

• Wesołe miasteczko , przy ul. Wspólnej oraz Lunapark przy ul. Wybrzeże, codz. od 11.00.
• Dom zabaw dla dzieci , na rogu ul. Kościuszki i Powstańców Warszawy.
• Wypożyczalnie rowerów , ul. Sosnowa 3a; Rąbka, ul. Nadmorska 15, ul. Turystyczna 2.
• Rejsy po morzu , przystań przy ul. Kościuszki 1 (kutry, motorówki, żaglówki), tel. 0598662298.
• Rejsy po jeziorze Łebsko , przystań Rąbki (tylko w sezonie), biuro w Łebie przy ul. Powstańców Warszawy 38, tel. 0598661912.
• Szkoły windsurfingu nad jeziorem Sarbsko: ul. Kościuszki 60 i 89a oraz w pobliskim Sarbsku, tel. 0502542064.
• Poligon paintballu z wypożyczalnią sprzętu, 1 km za Łebieńcem w stronę Sarbska, tel. 0501 050919; największy w kraju.

• Jazda konna:, ul. św. Huberta 4, tel. 0598661874, www.nowecin.com.pl; ośrodek Senny, ul. św. Huberta 6, tel. 0598661896.

• Wypożyczalnia rowerów, ul. Bohaterów Warszawy 26.

• Regaty windsurfingowe o Puchar Dyrektora SPNna jeziorze Gardno, V.

• Święto Łeby, najważniejsza impreza w mieście, podczas której władzę (przynajmniej w sferze zabawy) przejmuje książę łebski, VII.
• Międzynarodowy Rajd Dookoła Polski Antycznych Automobili, VII.